در این گروه روایات _ که بیشتر روایات را در بر می‌گیرد _ از یک باب و یا یک کلمه و حرف چیزی ذکر نشده است، بلکه نخست، از تعلیم و تحدیث هزار باب علم و دانش سخن گفته شده است که از هر یک از آن هزار باب، هزار باب دیگر می‌جوشد. نمونه‌های از این دسته: «حدثنی بالف حدیث، یفتح کل حدیث الف باب».[١] «علم علیاً الف باب، یفتح کل باب الف باب؛[٢] به علی٧ هزار باب آموخت که هر یک باز کننده هزار باب است».

اعتبار سنجی و جایگاه روایات هر دسته

مجموعه روایات الف باب در چهار مصدر حدیثی مهم شیعه گرد آمده است؛ الکافی، بصائر الدرجات، الخصال و بحار الانوار منابعی هستند که می‌توان ادعا کرد نزدیک به تمامی این روایات را در برگرفته‌اند. بررسی روایات دو مصدر مهم و اصلی، یعنی الکافی و البصائر، اظهار نظر در میزان اعتبار این روایات را ممکن می‌سازد.

در «باب فیه ذکر الصحیفة و الجفر و الجامعة و مصحف فاطمة؟سها؟» کتاب الکافی، حدیثی از دسته دوم با این طریق آمده است:

عدة من اصحابنا عن احمد بن محمد عن عبدالله بن حجال عن احمد بن عمر حلبی عن ابی بصیر قال دخلت علی ابی عبدالله....[٣]

علامه مجلسی این حدیث را صحیح می‌خواند.[٤] بررسی یک یک افراد سند نشان می‌دهد که عدۀ کلینی (عدة من اصحابنا) چه از احمد بن محمد بن عیسی اشعری باشد و چه از احمد بن محمد بن خالد برقی، موثق است. همچنین، علاوه بر وثاقت اعلایی احمد اشعری،[٥] خود احمد برقی نیز ثقه به حساب می‌آید.[٦] عبدالله بن حجال بجلی و احمد بن عمر بن ابی شعبة حلبی نیز توسط نجاشی توثیق شده‌اند.[٧]

همچنین کلینی در «باب الاشارة و النص علی امیرالمؤمنین٧ » به ایراد روایاتی با مضمون احادیث دسته دوم می‌پردازد. سند روایت سوم این باب _که با تفصیل به ادله قرآنی

[١]. بصائر الدرجات، ص ٢١٣؛ الخصال، ج٢، ص٦٥٢ با کمی تفاوت.

[٢]. الخصال، ج٢، ص٦٤٩.

[٣]. الکافی، ج١، ص٢٨٣، ح١.

[٤]. مرآة العقول، ج ٣، ص٥٤.

[٥]. شیخ القمیین و وجههم و فقیههم (ر.ک: رجال النجاشی، ص٨٢، شماره ١٩٨).

[٦]. همان، ص٧٦، شماره ١٨٢.

[٧]. همان،ص ٢٢٥، شماره ٥٨٩ و ص٩٨، شماره ٢٤٥.