آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٦ - تجسم اعمال در قيامت

بعضی از تعبيرات [چنين نيست.] اگر شما ده بار به جايی رفته باشيد بعد بگوييد من هفتاد بار درِ خانهاش رفتم او نبود، اين دروغ نيست چون اينجا عرف هم میفهمد که مقصود از «هفتاد» يعنی مکرر در مکرر. حال در اين جور موارد ممکن است از عدد هفتاد کمتر باشد ممکن است بيشتر.

آيهای در قرآن هست- که آن خيلی بهتر میتواند دليل باشد- راجع به منافقين مخصوصاً رئيس المنافقين عبداللَّه بن ابَی:وَ لا تُصَلِّ عَلی احَدٍ مِنْهُمْ ماتَ ابَداً وَ لا تَقُمْ عَلی قَبْرِهِ [١]. قبل از آن میفرمايد:اوْ لاتَسْتَغْفِرْ لَهُمْ انْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعينَ مَرَّةً فَلَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ [٢]. راجع به اين منافقين میفرمايد اگر مردند تو برای اينها استرحام و طلب مغفرت نکن. اگر تو طلب مغفرت هم بکنی خدا نمیآمرزد. بعد میفرمايد که اگر تو هفتاد بار هم برای اينها طلب مغفرت بکنی خدا نمیآمرزد. ممکن است کسی بگويد که يا رسول اللَّه! خدا فرموده اگر هفتاد بار طلب مغفرت بکنی نمیآمرزد، حالا شما هفتاد و يک بار طلب مغفرت کنيد تا در آن هفتاد و يکمی بيامرزد؛ شما بياييد هشتاد بار طلب مغفرت کنيد چون خدا گفته اگر هفتاد بار [طلب مغفرت کنی نمیآمرزد.] بله، انسان اگر بخواهد سر چيزی کلاه شرعی بگذارد از اين کارها میشود کرد ولی هرکس میداند که وقتی قرآن به پيغمبر میگويد اگر هفتاد بار استغفار کنی خدا نمیآمرزد يعنی اگر هرچه استغفار کنی، نه اينکه عدد هفتاد خصوصيت دارد که اگر هفتاد و يک بار شد آنوقت خدا میآمرزد. اگر پيغمبر ده هزار بار هم استغفار کند خدا نمیآمرزد. اصلًا معنای انْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعينَ مَرَّةً ... يعنی هرچه استغفار کنی فايده ندارد. پس آنجا هم عدد ملحوظ نيست.

[١]. توبه/ ٨٤.

[٢]. توبه/ ٨٠.