آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٩٨ - نظريه ديگر

است. (يک موجودِ به مرحله بلوغ رسيده قابل آزمايش است؛ يک بچه شش ماهه را کسی آزمايش نمیکند.) او را سميع و بصير و آگاه قرار دادهايم. به موجب همين آگاهی انّا هَدَيْناهُ السَّبيلَ امّا شاکراً وَ امّا کفوراً راه را به او نشان داديم؛ از آن به بعد به خودش مربوط است يا شکور است يا کفور.

اين، خصوصيتی است که انسان دارد. ولی حتی حيوانات- تا چه رسد به نباتات و جمادات- اينچنين نيستند. ما میبينيم زندگی حيوانات با غريزه اداره میشود. غريزه يعنی يک دستگاه خودکارِ راهنمايی در درون حيوانات که اين دستگاه خود به خود کار خودش را انجام میدهد بدون آنکه اين حيوان وظيفهای و تکليفی داشته باشد و سر دو راهی قرار بگيرد. مثل يک دستگاه رادار است که موجود را از اين طرف به آن طرف میکشد.

پس خداوند انسان را به صورت يک موجودِ به خود واگذاشته شده و يک موجود وانهاده آفريده است. اين وانهادگی يک سرمايه میخواهد، بیجهت که وانهاده نيست، اگر بیجهت وانهاده باشد او طرد شده است، مثل بچه طرد شده است که پدر او را از منزل بيرون کند. وانهاده به معنی بالغ است، يعنی با داشتن چنين سرمايهای- سرمايه فکری، سرمايه بدنی، سرمايه مالی و امثال اينها- حالا وقت آن است که تو ديگر خودت روی اين سرمايه کار بکنی. چنين موجودی سرمايههايی مثل استعداد فکری، استعداد بدنی و سرمايه مالی را بايد داشته باشد. چه برايش نقص است و چه کمال؟ داشتن اينها برايش کمال است اما ماندن و توقف کردن در همين مرحله برايش نقص است. اگر بعد از چند سال برگردد بگويد هرچه به من داديد من همانها را دارم: استعداد درس خواندن داشتم الآن هم دارم، آن پول و سرمايهای که شما داديد بروم کسب و کار کنم الآن هم