آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٠٧ - تمثيل پيغمبر اکرم

متعدد. اهل حق هميشه در عالم يک گروهند و مشابه يکديگر ولی اهل باطل گروهها هستند و غير مشابه با يکديگر. چه مثل خوبی پيغمبر اکرم ذکر کرده است! يک وقت اصحاب در جلسهای نشسته بودند؛ ديدند پيغمبر روی زمين همينطور خط میکشد. اول نقطهای را در نظر گرفت. بعد، از آنجا که نشسته بود يک خط مستقيم به سوی آن نقطه کشيد. آنگاه خطهايی منحنی- يا اگر مستقيم هم بود غير موازی با آن خط- کشيد؛ يک عده از اين طرف کشيد يک عده از آن طرف. بعد آن خط وسط را که خط مستقيم بود نشان داد و فرمود: راه ما يعنی همين و يکی هم بيشتر نيست و اما راههايی که به اين مقصد منتهی نمیشود و راه ما نيست متعدد است، از اين طرف بخواهی بروی صدها راه است، از آن طرف هم بخواهی بروی صدها راه است.

اين است که اينجا نگفت که صالحين هم طرائق هستند؛ صالحون يک طريقه بيشتر نيستند. [آن فرد جن گفت] بعضیمان غيرصالحند. غيرصالح هم يک گروه نيستند، گروههای مختلف هستند.

وَ انّا ظَنَنّا انْ لَنْ نُعْجِزَ اللَّهَ فِی الْارْضِ وَ لَنْ نُعْجِزَهُ هَرَباً. «ظن» در زبان عربی به معنی «گمان» به کار برده میشود و به معنی «يقين» هم به کار برده میشود. در قرآن به هر دو معنا به کار برده شده؛ اينجا به معنی يقين به کار برده شده است.وَ انّا ظَنَنّا ما حالا چنين فکر میکنيم، ديگر رسيدهايم به اين حقيقت که راه حق لا بُدَّ مِنْه است؛ يعنی انسان نمیتواند خود را به ساحل نجات برساند بدون آنکه راه حق را پيش بگيرد که در واقع خدا را مجبور و عاجز کند. ما فهميديم «لا مَفَرَّ مِنْک الّا الَيْک» مفرّی از خدا جز به سوی خدا نيست؛ به اين يقين رسيديم انْ لَنْ نُعْجِزَ اللَّهَ فِی الْارْضِ ما نمیتوانيم خدا را عاجز و بيچاره کنيم. مقصود اين است که ما نمیتوانيم راه او را نرويم و در عين حال به هدف و مقصد خودمان