آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٩٦ - نظريه ديگر

است و بالخصوص در فن فصاحت و بلاغت اگر سه چهار نفر در دنيای اسلام مبتکر باشند يکی از آنها زمخشری است، معتقد است که اين تعبير قرآن:انَّ الْانْسانَ خُلِقَ هَلوعاً.اذا مَسَّهُ الشَّرُّ جَزوعاً.وَ اذا مَسَّهُ الْخَيْرُ مَنوعاًنظريه ديگر

ولی مفسرين ديگر میگويند اين جور نيست، واقعاً نظر به همين جهت است که انسان اين طور آفريده شده است ولی اين اصل آفرينشش به اين گونه، نقص نيست و بايد هم انسان اين جور آفريده بشود، نقص در يک جهت ديگری است که بعدها برای انسان پيدا میشود. اينگونه آفريده شدن در ابتدا، آن سرمايه اول انسان است که بايد هم اينگونه آفريده بشود ولی سرمايهای است که بايد روی آن عمل بشود چون انسان يک موجود مختار و مکلف و آزاد است و خداوند او را مکلف ساخته است که خود، خود را بسازد؛ در آن مرحلهای که انسان مکلف است خود، خود را بسازد مذمّت و عيب برای اشخاصی پيدا میشود نه در مرحله ابتدا. قرآن نمیخواهد اصل خلقت را بگويد که چرا انسان اين جور آفريده شده است؛ پس چه میخواهد بگويد؟

در مورد انسان و تفاوت انسان با همه موجودات ديگر و از آن جمله حيوانات ديگر، اين مسأله مسلّم است که انسان يگانه فرزند بالغ دنيا و خلقت است. فرزند بالغ يعنی چه؟ به اصطلاح حکما جمادات و نباتات و