آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٣ - سخن حکما

میکند، يعنی تمام جهازات حياتی ولو اينکه انسان [غافل از آن باشد توسط نفس تدبير میشود.] خيال نکنيد آنچه که نفس تدبير میکند بايد با يک اراده ظاهر باشد؛ میگويند اراده او يک شکل خاصی است، به اصطلاح امروز در آن شعور مخفی کارفرماست. اگر خون در قلب ما دائماً حرکت میکند و قلب دائماً در حال ضربان است تحت تدبير نفس است، اگر ريه حرکت میکند همين جور. جزئیترين کارهايی که در بدن رخ میدهد تحت تدبير نفس و روح انسان است. خصلت نفس- نفوس ضعيف بالخصوص- اين است که در وقتی که مشغول تدبير چيزی هست از چيز ديگر غافل میشود. با يک مثال اين مطلب را روشن کنم:

میگويند در وقتی که شما تازه غذا خوردهايد مطالعه نکنيد بلکه هيچ کار فکری انجام ندهيد، استراحت کنيد، چرا؟ برای اينکه اين نيروی حياتی نفس- هرچه میخواهيد اسمش را بگذاريد- الآن که شما غذا خورديد تمام توجهش به اين غذا و دستگاه هاضمه است و فعاليتش روی دستگاه هاضمه است که اين غذای جديدی را که آمده به نحو احسن هضم ببرد. همينقدر که شما يک کتاب جلوی خودتان گذاشتيد و مطالعه کرديد قسمتی از نيرو برای حل کردن مسائل و مشکلات آن در مغز متمرکز میشود، نيرويش تقسيم میشود و از قدرتش برای اينکه غذا را خوب هضم ببرد کاسته میشود؛ و لهذا در آن وقت، هم مطالعهتان ضعيف و ناقص میشود و هم غذا خوب هضم نمیشود. اگر شما در آن وقت به کار فکری بپردازيد غذايتان خوب هضم نمیشود با اينکه کار فکری به مغز مربوط است و غذا به جهاز هاضمه، به معده و روده مربوط است. اينها همه در يک دستگاه است.

حکمای الهی معتقدند که نفس انسان مادامی که در دنيا هست نه میتواند لذات و بهجتهای معنوی را در حدی که هست درک کند چون