آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١١٣ - فرق سائل و محروم

آبروی خودش را پيش مردم بريزد مگر در موقعی که يک ضرورتی هست که اگر اين کار را نکند بدترش هست. فرض کنيم يک کسی بچهاش بيمار است، بايد دارو به او رسانده شود و اگر دارو نرسد بچه میميرد. اينجا اگر او بيايد سؤال کند مانعی ندارد. يا مواردی شبيه اين، که اسلام هم تحمل آنها را اجازه نمیدهد که در اين حد انسان مقاومت کند. و الّا سؤال کردن حرام است. بنابراين به سائلی بايد [چيزی] داد که از اين قبيل سائلها نباشد.

حال در اکثر مواردْ انسان نمیداند که اين شخص سائلی است که از روی نياز واقعی سؤال میکند يا يک سائل حرفهای است؛ در اينجا چه بکند؟ البته در اينجا اگر راه تحقيقی وجود نداشته باشد، به ما گفتهاند که بر او سؤال کردن حرام است ولی بر کسی که نمیداند، دادنش مانعی ندارد بلکه گاهی لازم و واجب هم میشود. ولی اين، راه حل دارد و آن همين راهحلهايی است که حالا خوشبختانه کم و بيش دارند عمل میکنند و اين کار بايد از سابق انجام میشد.

يک وقتی من در يک سخنرانی در يکی از مساجد بازار گفتم در قرآن راجع به کارهای خير دستور تعاون رسيده:تَعاوَنوا عَلَی الْبِرِّ وَ التَّقْوی [١] همکاری کنيد، يعنی به طور دستهجمعی عمل کنيد. گفتم ما دو نوع عبادت داريم: عبادتهای بدنی مثل نماز، عبادتهای مالی مثل همين انفاقات. ما به عبادت بدنی دستهجمعی که نماز جماعت است عادت کردهايم و بايد هم عادت میکرديم چون نماز جماعت دستور اکيد و شديد اسلام است، ولی به اينکه عبادت مالی را به صورت دستهجمعی انجام بدهيم هنوز عادت نکردهايم. من از خانهام بيرون میآيم، به هرکس رسيدم يک چيزی میدهم، شما و ديگران همينطور. [زمانِ دادن] فطريه میرسد، هرکسی يک فقيری سراغ دارد به او میدهد. اتفاقاً ممکن

[١]. مائده/ ٢.