رساله وحدت از ديدگاه عارف و حکيم - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ١٣٣ - تفسير سوره مباركه توحيد , از شيخ عارف حافظ رجب بن محمد برسى حلى

به بسم الله الرحمن الرحيم است و مانند اشتقاق كلمات از مصدرشان است چنانكه حديث اشتقاق باين نكته عاليه ساميه شاهد صادق است و در نهج الولايه به بعضى از نكات آن اشارتى نموده ايم عزيزى نيكو گفته است :

مصدر بمثل هستى مطلق باشد *** عالم همه اسم و فعل مشتق باشد

چون هيچ مثال خالى از مصدر نيست *** پس هر چه در او نظر كنى حق باشد

و باز به هوش باش كه هيچ ذره اى و هيچ دمى و حرفى و اشارتى و نيتى و قول و لفظى از ( ( ظهرت الموجودات ) ) بدر نيست بنابراين هر سوره اى از سوره هاى قرآن بسم الله الرحمن الرحيم است از سوره كتبى گرفته با سوره قرآنى كه در لوح محفوظ است و همچنين جز قرآن فتبصر

به نكته ساميه اين آيه وجه داشته باش كه فرمود اسروا قولكم او اجهر وابه انه عليم بذات الصدور الا يعلم من خلق وهو اللطيف الخبير آن نكته اينكه قول شما مخلوق خالق لطيف و خبير است , و ديگر به بين اسم لطيف و خبير در اينمقام چه قدر دلنشين است

حديث مذكور در دو چوب و يك سنگ ( ٩٥ ) مرحوم اشكورى چنين آمده است : و نيز منسوب بانحضرت است كه فرموده است ظهرت الموجودات عن باء بسم الله و انا النقطه التى تحت الباء و در نقطه بحث بايد كرد

اين بود مقاله ما در پيرامون آيه مباركه بسم الله الرحمن الرحيم , كه مقاله اى ناتمام است لعل الله يحدث بعد ذلك امرا , اما رساله عارف برسى در تفسير سوره اخلاص :

تفسير سوره مباركه توحيد تاليف صاحب مشارق انواراليقين فى كشف اسرار اميرالمؤمنين ( ع ) شيخ عارف حافظ رجب بن محمد برسى حلى , رحمه الله تعالى

بسم الله الرحمن الرحيم

وبعد اعلم ان الحكمه تعبير معرفه فى اجل المعلومات باجل المعلوم , واجل المعلوم معرفه الواحد الحق والاحد المطلق الذى هوهو ومنهج الخلاص الجامع لهذا الاختصاص سوره الاخلاص التى هى سوره التوحيد وسوره التجريد