الحراره الموجوده فى بدن الحيوان هى آله للطبيعه فى افعالها كالجذب و الدفع و الهضم و غير ذلك و لذلك تنسب اليها كد خدائيه البدن و افلاطون يسميها النار الالهيه و هى المسماه بالحراره الغريزيه ( ١٥ )

و پس از آن قوى محمول وى چنانكه قطب در نفس محاكمات و صدرالمتالهين در نفس اسفار آورده اند , و پس از آن محال قوى , و پس از آن يكسره بدن را آلت مى دانند

شگفت اين كه در نزد واقفان حروف , واحد و وجود چون حق و ميزان و يوسف و حسن ازل , دو جسم يك روح اند كه افتراقشان را نشايد , الاعداد ارواح و الحروف اشباح , عيانى فرمايد :

نزد اهل خرد و اهل عيان *** حرف جسم و عدد او است چو جان

و چون وحدت را با وجود چنين منزلت است در قوت و ضعف نيز موافق با او است بدين سبب هر چند وجود اقوى و اتم باشد وحدت او نيز چنان است لذا وجود صمد حق را جلت عظمته فقط وحدت حقه حقيقيه است يعنى كه يكى هست و هيچ نيست جز او , بلكه وصف وحدت ذات واجب به عنوان تنزيه است به بيانى كه بيايد

ان الله لا يعرف الا بجمعه بين الاضداد

و از كلام هدايت انجام اهل كشف و تحقيق مستفاد است كه نهايت كمال هر صفتى به آن تواند بود كه از عروض مخالف زوال نيابد و فتور نپذيرد بلكه با مقابل خود در سلك التيام انتظام يافته از آن جمعيت قوت گيرد و لهذا در آيات قرآنى و روايات سفراى روحانى در عقود فرائد اسماء و صفات الهى معانى متقابله بسيار واقع شده است مثل هو الاول و الاخر و الظاهر و الباطن و هو بكل شى ء عليم و مثل لطيف و قهار , و نافع و ضار , و قابض و باسط , و خافض و رافع , و هادى و مضل , و معز و مذل كه از اسماى حسنى الهى اند

از اين روى در فص ادريسى فصوص الحكم از ابو سعيد احمد بن عيسى خراز نقل مى كند كه :

قال الخراز و هو وجه من وجوه الحق و لسان من السنته ينطق عن نفسه بان الله لا يعرف الا بجمعه بين الاضداد فى الحكم عليه بها و هو الاول و الاخر و الظاهر و الباطن

از آن وحدت حقه حقيقيه تعبير به ( ( وحدت جمعيه ) ) مى كنند , و از اين كثرت به ( ( كثرت نوريه ) ) و اين كثرت است كه درباره آن گفته آمد كه : كلما كانت اوفر كانت فى الوحده