واحد منهم و بظاهر عبارت بايد بفرمايد منها چه هم در ذوى العقول است و حديث در مجمع البيان از مخطوط مصحح و مطبوع معتمد چنان است كه نقل كرده ايم و همان هم صحيح است زيرا در علق فرموده سندع الزبانيه كه زبانيه مدعو است

باز در مدثر دقت كن كه فرمود عليها تسعه عشر و عجب آنكه اصحاب نار جز ملائكه نيستند پس اصحاب ديگر آيات و عيد دلالت بر خلود عذاب ندارد مثل اولئك اصحاب النار هم فيها خالدون ( يونس ٢٨ ) زيرا مجرد صحب دلالت بر عذاب ندارد , و آن عده را فتنه كافر و مؤمن قرارداد در هر يك از اين امور چه مطالبى بايد نهفته باشد ؟

از اينهمه بگذريم نوزده حرف بسم الرحمن الرحيم را باز بانيه نوزده گانه چه مناسبت است و در عدد نوزده چه سرى است ؟

عليها تسعه عشر مفادش اين است كه نوزده تن را بر آن گمارديم مثل اينكه بر زندان نگهبانان گمارند خداوند درجات استاد علامه ميرزا ابوالحسن رفيعى قزوينى را متعالى گرداند كه بتعبير شيرينش ميفرمود : جهنم زندان خدا است اما بدان كه اين تعبير با همه شيرينى آن رمز است

اين نوزده تن به بيان آيه بعد آن ملائكه اند و در سوره مباركه تحريم آيه ٨ هم تصريح به ملائكه شده است يا ايها الذين آمنوا قوا انفسكم واهليكم نارا وقودها الناس والحجاره عليها ملائكه غلاظ شداد لا يعصون الله ما امرهم ويفعلون ما يؤمرون

و در سوره بعد آن كه ملك است تعبير به خزنه شده است كلما القى فيها فوج سالهم خزنتها الم ياتكم نذير

پس زبانيه ملائكه موكل بر نارند كه به اصحاب نار و خزنه تعبير شده اند امير عليه السلام فرمود : ان الكتاب يصدق بعضه بعضا ( ٨٦ ) و نيز فرمود : كتاب الله ينطق بعضه ببعض و يشهد بعضه على بعض ( ٨٧ )

مرحوم نراقى در خزائن آورده است كه :

نكته , البسمله تسعه عشر حرفا وقلما كلمه فى القرآن تخلومن واحده منها و ربما تحصل النجاه من شرور القوى التسعه عشر التى فى البدن اعنى الحواس العشره الظاهره والباطنه والقوى الشهويه والغضبيه والسبع الطبيعه التى هى منبع الشرور و لهذا جعل الله سبحانه خزنه النار تسعه عشر بازاء تلك القوى فقال عليها تسعه عشر ( ٨٨ )