يريد بيان ان الواحد الحقيقى لا يوجب من حيث هو واحد الاشيئا واحدا بالعدد وهذا الحكم قريب من الوضوح و لذلك وسم الفصل بالتنبيه وانما كثرت مدافعه الناس اياه لا غفالهم معنى الوحده الحقيقيه

و ما بهمين اندازه در عنوان و برهان اصل قاعده الواحد اكتفا مى كنيم , بر اين قاعده متفرع كرده اند كه صادر نخستين عقل مجرد است كه بسيط عينى خارجى است و يكى از معانى بسيط در صحف آنان موجود مجرد ماوراى طبيعى است و اگر تركيبى در آن توهم شود بلحاظ ذهن است كه باعتبار ذهن آنرا تركيبى از جنس و فصل خواهد بود چنانكه بسائط مادى مثلا الوان را , و يا باين اعتبار كه , كل ممكن زوج تركيبى مركب من وجود و ماهيه , و اين عقل كه صادر اول است عقل كل و مبدا سائر اشياء است باينمعنى كه : اذا كان العقل كان الاشياء

و جزء عقل , ممكن نيست كه موجود ديگر صادر اول باشد چه اگر نفس باشد نفس موجود مجردى است كه بلحاظ تعلق به بدن و تدبير در آن عنوان نفس بر او طارى مى شود و چنين موجودى هر چند در مقام ذاتش مجرد است اما در مقام فعل تعلق به بدن دارد خواه نفس كل باشد كه تعلق به كل عالم اجسام دارد , و خواه نفوس ناطقه جزئيه كه هر يك تعلق به بدنى خاص دارد پس اگر نفس صادر اول باشد با وصف عنوانى نفس لازم آيد كه صادر اول كثير باشد يكى ذات نفس و ديگر بدن او و اين محال است

و همچنين صادر اول ممكن نيست جسم بوده باشد چون جسم مركب از دو مبدا خود بنام هيولى و صورت است پس لازم آيد كه از فاعلى آنچنان اعنى معطى وجودى كه واحد حقيقى است كثير صادر گردد و اين محال است

و همچنين اگر صادر اول هيولى باشد محال است زيرا هيولى قوه محض است يعنى آن ماده نخستين كه جوهرى غير محسوس قابل انفعال است نه صورت جسميه كه صورت مقابل ماده است , و قوه محض بدون صورت جسميه تحقق و حصول نمييابد چه هيولى در وجودش محتاج به صورت است چنانكه صورت در تشخص خود محتاج به هيولى است نه در وجودش و اين تلازم بين هيولى و صورت بحسب تحقق خارجى آنها است كه انفكاك آندو را از يكديگر نشايد , پس اگر هيولى صادر نخستين باشد بايد صادر اول در خارج مركب باشد و اين نيز بنابر قاعده الواحد باطل است و همچنين اگر صادر اول صورت جسميه باشد باز ممكن نيست زيرا بحكم تلازم بين هيولى و صورت در خارج لازم