ارج ملتها و پشتوانه علمى و اقتصادى كشورها گرديده اند از توفيق به نيل رتبت وراثت حضرت خاتم ( ص ) بدان پايه رسيده اند و از لياقت و كفايت به اغتذاء و احتظاى از مادبه الله اعنى قرآن مجيد , و مائده هاى آسمانى اهل ولايت اعنى روايات صادره از عترت صاحبان اين همه آثار علمى شده اند

بلبل از فيض گل آموخت سخن ورنه نبود *** اين همه قول و غزل تعبيه در منقارش

شيخ رئيس در اول فصل دوم مقاله هفتم الهيات شفاء گويد :

ان كل صناعه فان لها ابتداء نشاه تكون فيها نيه فجه غير انها تنضج بعد حين , ثم انها تزداد و تكمل بعد حين آخر , و لذلك كانت الفلسفه فى قديم ما اشتغل به اليونانيون خطبيه ثم خالطها غلط وجدل و كان السابق الى الجمهور من اقسامها هوالقسم الطبيعى ثم اخذوا ينتبهون للتعليمى ثم للالهى و كانت لهم انتقالات من بعضها الى بعض غير سديده

يعنى هر صناعتى در آغاز پيدايش نپخته است و پس از زمانى پخته مى شود و بعد از زمانى ديگر فزونى مى گيرد و به كمال مى رسد , لذا فلسفه در قديم كه يونانيان بدان اشتغال داشتند خطابى بود و به غلط و جدل آميخته شد و جمهور به قسم طبيعى از اقسام آن سبقت گرفته بودند و پس از آن به تعليمى و سپس به الهى آگاهى يافتند , و از بعضى علوم به بعض ديگر انتقالاتى نااستوار داشتند

اين سخن را هر چند جناب شيخ در تمهيد رد مثل نوريه كليه الهيه معروف به مثل افلاطونيه آورده است و مرضى اين جانب نيست و لكن در عين حال بيانگر واقع و حقيقتى است كه به ظهور دولت حقه الهيه اسلام , سره از ناسره تميز يافت و معارف حقه احياء شده اند و به نضح و كمال غائى خود رسيده اند

انظار و افكار دانشمندان اسلامى در تمام فنون بر يونانيان فائق آمده اند و آنها را كما و كيفا تحت شعاع خود قرار داده اند آنچه را كه آن بزرگان آورده بودند اين بزرگ مردان برخى را امضاء و تصديق و برخى را تصحيح و تكميل كرده اند و در بسيارى از شعب علمى , اساس جديدى طرح كرده اند و طريق نزديكترى تحصيل نموده اند كه تفاوت بسيار است تا بدان حد كه اگر كسى در مقام مقايسه بگويد : شبه در بازار جوهريان جوى نيرزد , و چراغ پيش آفتاب پرتوى ندهد , و مناره بلند در دامن كوه الوند پس نمايد , حق گفته است