رساله وحدت از ديدگاه عارف و حکيم - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ١١٩ - تفسير كلمه مباركه بسم الله الرحمن الرحيم , از نگارنده
شده اى و چشم به سوى نظام هستى كه خودت هم از جمله آن مى باشى گشودى , در آن حال يك پارچه حيرت اندر حيرت محو تماشاى صورت زيباى آراسته ى اين حقيقتى , و دهشت زده مات قد و قامت موزون آنى نه از دور و تسلسل خبردارى و نه از امكان و حدوث و نه از تشكيك و تباين و نه از اصطلاحات ديگر كلامى و فلسفى و عرفانى و نه از الفاظ وجود و حق و واقع و نفس الامر و نظائر آنها , در اين حال فقط صحو معلوم است كه با جمال بيچونش دل آرائى مى كند , اين واقعيت محض است كه اباى از قبول عدم دارد و ان شئت قلت اثبات واجب به برهان صديقين است , و ايمان موقنين است , اقرا و ارق
ختامه مسك و فى ذلك فليتنا فس المتنافسون
در خاتمه اين رساله بمناسبت بحث وحدت از ديدگاه عارف و حكيم بعنوان خير ختام به نقل تفسيرى از سوره مبارك توحيد تبرك مى جوئيم اين تفسير آغاز آن مقاله اى در تفسير كلمه مباركه بسم الله الرحمن الرحيم از نگارنده است , و بعد از آن رساله اى به لفظ اندك و معنى بسيار تاليف صاحب مشارق انوار اليقين فى كشف اسرار اميرالمؤمنين شيخ حافظ رجب بن محمد برسى حلى كه نسخه اى مخطوط از آن در تصرف نويسنده است و تا آنجا كه آگاهى دارد بطبع نرسيده است
اما مقاله نگارنده :