قاعده فراغ وتجاوز - حسينى خواه، سيدجواد - الصفحة ٥٤ - ٦- اخبار و روايات
سند روايت: شيخ طوسى رحمه الله «باسناده عن الحسين بن سعيد»: طريق شيخ رحمه الله به «حسين بن سعيد» و ذكر احوال او را در روايت پنجمى كه بيان نموديم، مورد بررسى قرار داديم و بيان گرديد كه اين طريق، طريقى صحيح و قابل اعتماد است.
«عن فضالة»: فَضالة بن أيّوب الأزْدىّ، از اصحاب حضرت موسى بن جعفر عليهما السلام و ثقات اماميه است [١] و بنا بر قولى از اصحاب اجماع نيز مىباشد. [٢]
«عن أبان بن عثمان»: ابان بن عثمان الأحرم البجلّى است كه از اصحاب امام صادق عليه السلام مىباشد و داراى اصل است. [٣]
«عن بكير بن أعين»: بكير بن اعين بن سنسن الشيبانى الكوفى، از اصحاب امام باقر و امام صادق عليهما السلام مىباشد كه در زمان زندگانى حضرت صادق عليه السلام فوت كرده است؛ [٤] مرحوم كشّى نيز دو روايت در خوبى او نقل مىكند كه هر دو صحيح هستند. در يكى از آنها از امام صادق عليه السلام چنين نقل شده است كه «إنّ أبا عبد اللَّه عليه السلام لمّا بلغه وفاة بكير بن أعين، قال: أما واللَّه لقد أنزله اللَّه بين رسول اللَّه وأمير المؤمنين صلوات اللَّه عليهما» [٥]. بنابراين، ايشان نيز از ثقات اماميه است.
امّا مشكل روايت اين است كه مضمره بوده و نام امامى كه از او روايت شده، ذكر نگرديده است؛ ليكن چون مضمر آن بكير بن أعين است، خللى به روايت وارد نمىشود؛ چرا كه او از غير امام عليه السلام مطلبى را نقل نمىكند.
[١]- ر. ك: احمد بن على نجاشى، رجال النجاشى، ص ٣١٠، شماره ٨٥٠؛ محمّد بن حسن طوسى، رجال الطوسى، ص ٣٤٢، شماره [٥٠٩٢] ١، سيّد ابوالقاسم موسوى خوئى، معجم رجال الحديث، ج ١٣، ص ٢٧١، شماره ٩٣٢٨.
[٢]- ر. ك: محمّد بن حسن طوسى، اختيار معرفة الرجال المعروف برجال الكشّى، ص ٥٩٩، شماره ١٠٥٠.
[٣]- ر. ك: احمد بن على نجاشى، رجال النجاشى، ص ١٣، شماره ٨؛ محمّد بن حسن طوسى، الفهرست، ص ٥٩، شماره ٦٢؛ سيّد ابوالقاسم موسوى خوئى، معجم رجال الحديث، ج ١، شمارههاى ١٧، ١٨ و ٣٧.
[٤]- ر. ك: محمّد بن حسن طوسى، رجال الطوسى، ص ١٢٧، شماره [١٢٩٣] و ص ١٧٠، شماره [١٩٩٢] ٤٣؛ سيّد ابوالقاسم موسوى خوئى، معجم رجال الحديث، ج ٣، ص ٣٥٩، شماره ١٨٧٥.
[٥]- ر. ك: محمّد بن حسن طوسى، إختيار معرفة الرجال المعروف برجال الكشّى، ص ٢٥٥، شمارههاى ٣١٥ و ٣١٦، و ص ٢٣٨، شمارههاى ٢٧٠ و ٢٧١.