منابع فقه - علامه جعفری - الصفحة ٩٠ - دليل پنجم روايتى است از ابو بصير ، مى گويد به حضرت صادق عرض كردم آيا برنج زكات دارد ؟ فرمود بلى ،

درست تفسير شود ، زيرا زكات فطره ، خمس ، به عنوان اولى ، از بدهىهاى مالى مى باشند .
شايد امثال اين روايات در مقابل حكام ستم كار گفته شده است كه در آن دوران با عناوين مختلف بطور غير قانونى از مردم مى گرفتند و در مصارف غير قانونى هم مصرف مى كردند .
- امثال همين روايات مواد زكوى را در نه قسم منحصر كرده بودند با اين كه ما ديديم انحصار مزبور مدرك قطعى ندارد .
در صورتى كه در حدود ١٠ روايت با اشكال مختلف « حق معلوم » را اثبات مى كند از آن جمله :
١ - سماعة بن مهران : حضرت صادق ( ع ) فرمود :
خداوند در اموال اغنياء غير از زكات حقوقى مقرر فرمود :
و مى گويد ( وَالَّذِينَ فِي أَمْوالِهِمْ حَقٌّ مَعْلُومٌ لِلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ ) حق معلوم غير از زكات است ، و آن چيزى است كه انسان براى خود در مالش مقرر مى دارد و واجب است كه به مقدار طاقت و گنجايش مالش فرض كند اگر بخواهد هر روز و اگر بخواهد هر جمعه و يا در هر ماه بپردازد . » وسائل ، زكات ص ٢٥