منابع فقه - علامه جعفری - الصفحة ١٥ - جملات اولى انجيل يوحنا و توحيد

ديديم جملاتى را مى گويند كه كشف از تقليدشان از گذشته ها نموده ولى هر گز به لوازم آنها معتقد نيستند ، نمى توانيم آنها را مشرك بدانيم .
ما در فرق اسلامى با همين وضع نيز روبرو هستيم ، مثلا گروه وحدت وجودىها ، جبريّون ، مجسّمه ، مشبهه . اينان مطالبى را به عنوان اصول مكتب خويش به زبان مى آورند ، ولى چنين نيست كه همهء آنان بدانچه مى گويند واقعا عقيده مند بوده و به لوازم گفته هاى خويش ، ملتزم بوده باشند . شعرا گاهى مطالبى در بارهء پيشوايان دين مى گويند كه زنندگى آنها از اقانيم سه گانه و جملهء اول انجيل يوحنا بيشتر مى باشد ، ولى اگر دقت كنيم خواهيم ديد اينان فقط يك فعاليت ذوقى انجام مى دهند و باصطلاح شعرى مى گويند و به لوازم گفته هاى خود معتقد نيستند در بارهء مفوّضه ، فقهاء حكم به طهارتشان داده آنان را مشرك نمى دانند با اين كه اخبار زيادى آنان را مشرك و كافر معرفى مى كند . [١]

[١] مفتاح الكرامة - ج ١ ، ١٤٢ و ١٤٣ سيد - جواد عاملى