مبانى تشريع اسلامى(3) - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٢٢٥ - پنجم- كمال وسيله است نه هدف
وَالْأَرْضَ مَدَدْنَاهَا وَأَلْقَيْنَا فِيهَا رَوَاسِيَ وَأَنبَتْنَا فِيَها مِن كُلِّ شَيْءٍ مَوْزُونٍ [١].
«و زمين را گسترديم و در آن كوههاى ثابتى افكنديم، و از هر گياه موزون در آن رويانديم.»
بدين ترتيب تسليم، جامهاى از سازشِ ميان انسان و هستىِ پيرامون او، ميان فرد و جامعه، بين شخص و نفسش و غرايز و موهبتهاى گوناگون وى در مىافكند، چنانكه انسان را به نزديكترين راههاى رسيدن به خدا وهمه مفاهيم خير ره مىنمايد. خداوند مىفرمايد:
أَلَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يَا بَنِي آدَمَ أَن لَّا تَعْبُدُوا الشَّيْطَانَ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌ مُّبِينٌ* وَأَنِ اعْبُدُونِي هذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِيمٌ [٢].
«آيا با شما عهد نكردم اى بنى آدم كه شيطان را نپرستيد كه او براى شما دشمنى آشكار است و اينكه مرا بپرستيد، كه راه مستقيم اين است.»
عبادت خدا تقوى، شكيبايى در راه، فرمانبرى و اطاعت به ارمغان مىآورد. خداوند مىفرمايد:
أَنِ اعْبُدُوْا اللَّهَ وَاتَّقُوهُ وَأَطِيعُونِ [٣].
«كه خدا را بپرستيد و تقواى او در پيش گيريد و مرا فرمان بريد.»
نيز عبادت خداوند كوشش در راه به دست آوردن روزى از راه درست را به شخص الهام مىكند.
خداوند مىفرمايد:
... فَابْتَغُوا عِندَ اللَّهِ الرِّزْقَ وَاعْبُدُوهُ وَاشْكُرُوا لَهُ ... [٤].
«... روزى را تنها نزد خدا بطلبيد و او را بپرستيد و سپاسش گزاريد ...»
و برتر از اينها همه عبادت خدا به مفهوم زارى كردن به درگاه خداست با سجود، ركوع، ناله و ديگر امورى كه «عبادت» به مفهوم اخصّ ناميده مىشود. خداوند مىفرمايد:
[١] - سوره حجر، آيه ١٩.
[٢] - سوره يس، آيات ٦٠- ٦١.
[٣] - سوره نوح، آيه ٣.
[٤] - سوره عنكبوت، آيه ١٧.