مبانى تشريع اسلامى(3)
(١)
پيشگفتار
١٧ ص
(٢)
فصل اوّل مباحث مقدّماتى
٢١ ص
(٣)
1- چرايى و چگونگىِ بحثِ پيرامون ارزشها
٢٣ ص
(٤)
2- نگاهى به گذشته
٢٨ ص
(٥)
3- نهضت تمدنى، شرط تحوّل
٣٠ ص
(٦)
4- تحوّل در شيوه
٣٢ ص
(٧)
اوّل- جدا كردن فقه عملى از فقه استدلالى
٣٢ ص
(٨)
دوم- اجتهاد در موضوعات
٣٤ ص
(٩)
سوم- بازگرداندن فروع به اصول
٣٥ ص
(١٠)
5- ضرورت پژوهشهاى مقايسهاى
٣٦ ص
(١١)
6- تأويل، خاستگاه انديشه
٣٧ ص
(١٢)
نظراتى پيرامون تأويل
٣٨ ص
(١٣)
7- مكتب ارزشى و ارزشهاى شريعت
٤٢ ص
(١٤)
فصل دوّم ارزشها در فلسفه اخلاق
٤٧ ص
(١٥)
آغاز سخن
٤٩ ص
(١٦)
حكمتهاى شريعت يا ارزشهاى وحى
٤٤ ص
(١٧)
بخش اوّل تعريف ارزش و خاستگاه مشروعيّت آن
٥١ ص
(١٨)
گفتگويى پيرامون مفهوم ارزش
٥٤ ص
(١٩)
اوّل- ارزش و نياز Value and need
٥٤ ص
(٢٠)
1- ارزش چيست؟
٥٢ ص
(٢١)
دوم- ارزش و انگيزه(Value and motive>)
٥٦ ص
(٢٢)
سوم- ارزش و علاقه(Value and Interest)
٥٧ ص
(٢٣)
چهارم- ارزش و ويژگى(
٥٩ ص
(٢٤)
پنجم- ارزش و باور (اعتقاد)(
٦٠ ص
(٢٥)
ششم- ارزش و سمتگيرى (يا گرايش)
٦٢ ص
(٢٦)
هفتم- ارزش و رفتار
٦٦ ص
(٢٧)
2- خاستگاه مشروعيّت ارزش
٦٩ ص
(٢٨)
گذر و برونفكنى
٧٥ ص
(٢٩)
آيا ارزش، پيوند است؟
٧٩ ص
(٣٠)
مكتب كانت
٨٦ ص
(٣١)
مكتب اجتماعى
٨٩ ص
(٣٢)
نقد ديدگاه ذهنى در ارزش
٨٥ ص
(٣٣)
خاستگاه ارزشها در رآليسم نوين
٩٩ ص
(٣٤)
نقد مكتب رآليسم
١٠٤ ص
(٣٥)
عقل، كاشف خود و واقعيت
١٠٥ ص
(٣٦)
بخش دوّم- چگونه و چرا فلسفه اخلاق را مىكاويم؟
١٠٧ ص
(٣٧)
1- از فلسفه تا اخلاق
١٠٨ ص
(٣٨)
2- چرا مكاتب اخلاقى را بررسى مىكنيم؟
١٠٩ ص
(٣٩)
3- تقسيم مكاتب اخلاقى
١١١ ص
(٤٠)
4- فرمانبرى در مكاتب اخلاقى
١١٣ ص
(٤١)
فرمانبرى در مكاتب دينى
١١٣ ص
(٤٢)
بخش سوم- مكاتب فوق مادى
١١٧ ص
(٤٣)
انتقاد از برداشت افلاطونى
١٢٠ ص
(٤٤)
2- مكتب ارسطو و نقد آن
١٢٢ ص
(٤٥)
1- مكتب افلاطون و نقد آن
١١٨ ص
(٤٦)
مكتب فيثاغورس و افلاطون
١١٨ ص
(٤٧)
نقد مكتب رواقيان
١٢٧ ص
(٤٨)
4- مكتب نوافلاطونى و نقد آن
١٢٩ ص
(٤٩)
5- مكاتب جديد فوق مادى
١٣٢ ص
(٥٠)
مونتنى
١٣٢ ص
(٥١)
نقد مكتب مونتنى
١٣٣ ص
(٥٢)
دكارت
١٣٣ ص
(٥٣)
«مالبرانش/Malebranche»، شاگرد دكارت
١٣٤ ص
(٥٤)
نقد مكتب دكارت
١٣٥ ص
(٥٥)
«اسپينوزا/Spinoza » (1677- 1632م)
١٣٥ ص
(٥٦)
نقد اسپينوزا
١٣٦ ص
(٥٧)
«لايب نيتس/Laybnits » (1646- 1716 م)
١٣٧ ص
(٥٨)
بخش چهارم- مكاتب دينى
١٣٩ ص
(٥٩)
1- آيين زرتشتى
١٤٠ ص
(٦٠)
2- آيين كنفوسيوس و تائوئيسم
١٤١ ص
(٦١)
3- يهوديّت و مسيحيّت
١٤٢ ص
(٦٢)
يهوديّت
١٤٢ ص
(٦٣)
مسيحيّت
١٤٣ ص
(٦٤)
اوّل- مسيحيّت دادگر
١٤٦ ص
(٦٥)
دوم- اخلاق قلبى
١٤٦ ص
(٦٦)
سوم- اخلاق عقلى
١٤٦ ص
(٦٧)
4- پروتستانيسم
١٤٧ ص
(٦٨)
3- مكتب رواقيان و نقد آن
١٢٦ ص
(٦٩)
5- اديان لائيك نوپديد
١٤٩ ص
(٧٠)
نقد اديان لائيك
١٥٠ ص
(٧١)
بخش پنجم- مكاتب طبيعى
١٥٣ ص
(٧٢)
1- پيوند علم با اخلاق
١٥٣ ص
(٧٣)
2- خلاصه تاريخ مكتب ناتوراليسم
١٥٨ ص
(٧٤)
3- مكتب اپيكوريسم
١٥٩ ص
(٧٥)
4- مكتب سودگرايى
١٦١ ص
(٧٦)
نقد مكتب سودگرايى
١٦٢ ص
(٧٧)
5- مكاتب معاصر ناتوراليسم
١٦٣ ص
(٧٨)
6- اخلاق علمى
١٦٥ ص
(٧٩)
7- اخلاق كانتى
١٦٧ ص
(٨٠)
8- نقد مكتب كانت
١٧٢ ص
(٨١)
بخش ششم- مكاتب كنش باورى
١٧٧ ص
(٨٢)
1- نظريه تحوّل از نگاه راو
١٧٨ ص
(٨٣)
2- كنش باورى ارادى
١٧٩ ص
(٨٤)
3- پراگماتيسم
١٨١ ص
(٨٥)
4- موريس بلوندل
١٨٣ ص
(٨٦)
5- اگزيستانسيا ليسم
١٨٤ ص
(٨٧)
بخش هفتم- مكاتب اخلاقى در كفّه ترازو
١٨٧ ص
(٨٨)
آغاز سخن
١٨٨ ص
(٨٩)
1- خلاصه تأمّل اخلاقى در عصر حاضر
١٨٩ ص
(٩٠)
2- مكاتب اخلاقى تكامل مىيابند
١٩٥ ص
(٩١)
3- جوهره اخلاق
١٩٩ ص
(٩٢)
اوّل- عشق
٢٠٠ ص
(٩٣)
دوم- عدالت
٢٠٢ ص
(٩٤)
سوم- زندگى
٢٠٣ ص
(٩٥)
4- ابزارهاى رسيدن به ارزشها
٢٠٥ ص
(٩٦)
5- ارزشهاى اخلاقى براى چه؟
٢٠٦ ص
(٩٧)
اوّل- ذهن، بسانِ توجيهى براى اخلاق
٢٠٧ ص
(٩٨)
دوم- طبيعت، توجيهى براى اخلاق
٢٠٩ ص
(٩٩)
سوم- ايمان به خدا خاستگاه اخلاق
٢١١ ص
(١٠٠)
بخش هشتم- ارزشهاى اخلاقى در قرآن
٢١٥ ص
(١٠١)
1- عبادت، هدف آفرينش انسان
٢١٦ ص
(١٠٢)
اوّل- مفهوم كلمه آفرينش چيست؟
٢١٦ ص
(١٠٣)
سوم- مفهوم واژه تقرّب چيست؟
٢٢٠ ص
(١٠٤)
چهارم- مفهوم كلمه «اسماء» چيست؟
٢٢٠ ص
(١٠٥)
دوم- مفهوم واژه عبادت چيست؟
٢١٩ ص
(١٠٦)
پنجم- كمال وسيله است نه هدف
٢٢٣ ص
(١٠٧)
2- عباد الرحمان، چه كسانيند؟
٢٢٦ ص
(١٠٨)
آخرين سخن
٢٣٠ ص
(١٠٩)
3- حقيقت ايمان
٢٣٣ ص
(١١٠)
درجات ايمان
٢٣٣ ص
(١١١)
4- پايههاى ايمان
٢٣٤ ص
(١١٢)
تفسير پايههاى ايمان
٢٣٦ ص
(١١٣)
اوّل- صبر، نخستين پايه ايمان
٢٣٧ ص
(١١٤)
دوم- يقين، شكوفه ايمان
٢٣٧ ص
(١١٥)
سوم- عدالت، گوهر ارزشها
٢٣٩ ص
(١١٦)
چهارم- جهاد، دژ ايمان
٢٤٠ ص
(١١٧)
ششم- تسليم در برابر سنّتهاى الهى
٢٢٤ ص
(١١٨)
5- ابعاد ايمان
٢٤١ ص
(١١٩)
فصل سوم- ارزشها در فلسفه قانون
٢٥١ ص
(١٢٠)
آغاز سخن
٢٥٣ ص
(١٢١)
بخش اوّل- حقوق طبيعى يا فطرى
٢٥٥ ص
(١٢٢)
1- اصول حقوق طبيعى
٢٥٦ ص
(١٢٣)
2- نقد حقوق طبيعى
٢٦٢ ص
(١٢٤)
بخش دوّم- مكاتب پوزيتيويستى
٢٦٧ ص
(١٢٥)
آغاز سخن
٢٦٨ ص
(١٢٦)
6- انسان بين ايمان و ستم
٢٤٧ ص
(١٢٧)
1- فلسفه و مكاتب پوزيتيويستى
٢٧١ ص
(١٢٨)
مكتب ارادهگرا
٢٧٢ ص
(١٢٩)
مكتب صورى
٢٧٣ ص
(١٣٠)
نقد مكتب ارادهگرا و صورى
٢٧٣ ص
(١٣١)
2- مكتب تاريخى
٢٧٦ ص
(١٣٢)
نقد مكتب تاريخى
٢٧٧ ص
(١٣٣)
3- مكتب سودجوئى
٢٧٨ ص
(١٣٤)
نقد مكتب مصلحتگرايى
٢٨٢ ص
(١٣٥)
4- مكتب مصلحت گرايى
٢٨٠ ص
(١٣٦)
5- مكتب ديكتاتورى
٢٨٦ ص
(١٣٧)
نقد نظريه هگل
٢٨٩ ص
(١٣٨)
6- مكتب فاشيسم و نازيسم
٢٩٠ ص
(١٣٩)
7- مكتب حقوق محض
٢٩٢ ص
(١٤٠)
بخش سوم- مكاتب اجتماعى
٢٩٥ ص
(١٤١)
آغاز سخن
٢٩٦ ص
(١٤٢)
1- زيرسازهاى مكتب اجتماعى
٢٩٧ ص
(١٤٣)
نقد مكتب اجتماعى
٢٩٨ ص
(١٤٤)
اوّل- عرف، مرحله قبل از قانون
٣٠١ ص
(١٤٥)
دوم- بررسى حقوق در پرتو پديدههاى اجتماعى
٣٠٣ ص
(١٤٦)
حقوق، بين فشار جامعه و اراده قانونگذار
٣٠٦ ص
(١٤٧)
سوم- مكتب اجتماعى و حقوق دولتى
٣٠٧ ص
(١٤٨)
مكتب اجتماعى و هدفمندى حقوقى
٣٠٩ ص
(١٤٩)
2- كتب اجتماعى و روح ملّت
٣١٠ ص
(١٥٠)
بخش چهارم- ارزشهاى تشريع (يا قانونگذارى)
٣١٣ ص
(١٥١)
1- ضرورت بررسى ارزشهاى قانونگذارى
٣١٤ ص
(١٥٢)
2- اهداف نزديك يا مطلق
٣١٦ ص
(١٥٣)
3- اهداف حقوق فرد يا جامعه
٣٢٠ ص
(١٥٤)
اوّل- نظريه اصالت فرد
٣٢٠ ص
(١٥٥)
1- سياسى
٣٢١ ص
(١٥٦)
3- حقوقى
٣٢٢ ص
(١٥٧)
نقد نظريه اصالت فرد
٣٢٢ ص
(١٥٨)
دوم- مكتب اجتماعى
٣٢٥ ص
(١٥٩)
2- اقتصادى
٣٢١ ص
(١٦٠)
نقد مكتب اجتماعى
٣٢٩ ص
(١٦١)
عدالت كجاست؟
٣٣٠ ص
(١٦٢)
سوم- مكاتب معتدل
٣٣١ ص
(١٦٣)
روبيه
٣٣٤ ص
(١٦٤)
دابن
٣٣٤ ص
(١٦٥)
پاند
٣٣٥ ص
(١٦٦)
4- امنيّت، عدالت و پيشرفت
٣٣٦ ص
(١٦٧)
اوّل- امنيّت
٣٣٦ ص
(١٦٨)
گورويچ
٣٣٣ ص
(١٦٩)
دوم- عدالت
٣٤١ ص
(١٧٠)
5- مصلحت عمومى
٣٤٦ ص
(١٧١)
سوم- پيشرفت
٣٤٥ ص
(١٧٢)
بخش پنجم- بينشهايى در ارزشهاى قانونگذارى
٣٥٣ ص
(١٧٣)
آغاز سخن
٣٥٤ ص
(١٧٤)
1- حكمت آفرينش، چارچوب ارزشها
٣٥٧ ص
(١٧٥)
ايمان به حق، اساس ارزشها
٣٥٨ ص
(١٧٦)
گوهر وهدف حقوق
٣٦٠ ص
(١٧٧)
2- ارزشهاى ثابت و متغيّر
٣٦١ ص
(١٧٨)
اوّل- ارزشهاى ثابت (اصول والا)
٣٦١ ص
(١٧٩)
دوم- ارزشهاى حياتى (متغيّرها)
٣٦٣ ص
(١٨٠)
3- بررسى ارزشهاى متغيّر
٣٦٥ ص
(١٨١)
روح ملّت
٣٦٧ ص
(١٨٢)
4- گرايش كلّى
٣٦٨ ص
(١٨٣)
5- سازههاى جامعه
٣٧١ ص
(١٨٤)
6- مهمترين نياز
٣٧٧ ص
(١٨٥)
اول- پاسدارى از ثبات
٣٧٧ ص
(١٨٦)
دوم- پاسدارى از نهادهاى اجتماعى
٣٧٨ ص
(١٨٧)
سوم- تأكيد بر آزادى
٣٧٩ ص
(١٨٨)
چهارم- برآوردن نيازها
٣٨١ ص
(١٨٩)
8- مكاتب حقوقى تكامل مىيابند
٣٨٥ ص
(١٩٠)
7- تفاوتهايى ميان سطوح روح ملّت
٣٨٣ ص
(١٩١)
9- چگونه عوامل متغيّر را بشناسيم؟
٣٨٨ ص
(١٩٢)
10- معيارهاى شناخت اولويّت در ارزشها
٣٨٩ ص
(١٩٣)
اول- نص
٣٩٠ ص
(١٩٤)
دوم- عقل
٣٩١ ص
(١٩٥)
1- اهميت ذاتى
٣٩١ ص
(١٩٦)
2- كمّيّت
٣٩١ ص
(١٩٧)
3- مصلحت نزديكتر
٣٩٢ ص
(١٩٨)
11- چگونه اولويّتها را در شريعت شناسايى كنيم؟
٣٩٣ ص
(١٩٩)
سوم- نظام هرمى
٣٩٢ ص
(٢٠٠)
اوّل- اصل نصوص خاص
٣٩٣ ص
(٢٠١)
دوم- اصلِ استقرا
٣٩٣ ص
(٢٠٢)
سوم- نظام هرمى
٣٩٣ ص
(٢٠٣)
چهارم- نظام ارزشها در قرآن
٣٩٣ ص
(٢٠٤)
درجه بندى ارزشها در سوره مائده
٣٩٤ ص
(٢٠٥)
اول- عقد
٣٩٤ ص
(٢٠٦)
دوم- بينش باز
٣٩٥ ص
(٢٠٧)
سوم- احترام به شعائر
٣٩٥ ص
(٢٠٨)
چهارم- هميارى
٣٩٦ ص
(٢٠٩)
پنجم- ضرورتهاى حياتى
٣٩٦ ص
(٢١٠)
هفتم- امنيت
٣٩٧ ص
(٢١١)
ششم- عدالت
٣٩٦ ص
(٢١٢)
هشتم- ولايت
٣٩٧ ص
(٢١٣)
12- بررسى تطبيقى شناخت اولويتها
٣٩٨ ص
(٢١٤)
اول- شاطبى مصالح پنجگانه
٣٩٨ ص
(٢١٥)
نقد ديدگاه شاطبى
٤٠٠ ص
(٢١٦)
دوم- غزالى و معيار عام و خاص
٤٠٣ ص
(٢١٧)
مصالح مهمتر ومصالح عمومىتر
٤٠٧ ص
(٢١٨)
سوم- پلّكان اولويتها در رئاليسم نوين
٤٠٧ ص
(٢١٩)
1- طبيعت رويكرد
٤٠٨ ص
(٢٢٠)
2- وسيله وهدف
٤٠٩ ص
(٢٢١)
3- فراگيرى
٤٠٩ ص
(٢٢٢)
4- هماهنگى ارزشها
٤١٠ ص
 
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص

مبانى تشريع اسلامى(3) - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٢٢١ - دوم- مفهوم واژه عبادت چيست؟

الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ‌ [١].

«او خدايى است كه معبودى جز او نيست، داناى آشكار و نهان است، و او رحمان و رحيم است. او خدايى است كه معبودى جز او نيست، حاكم و مالك اصلى اوست، از هر عيب منزّه است، به كسى ستم نمى‌كند، امنيّت بخش است، مراقب همه چيز است، قدرتمندى شكست ناپذير، كه با اراده نافذ خود هر امرى را اصلاح مى‌كند، و شايسته عظمت است؛ خداوند منزّه است از آنچه شريك براى او قرار مى‌دهند! او خداوندى است خالق. آفريننده‌اى بى‌سابقه، و صورتگرى (بى‌نظير)؛ براى او نامهاى نيك است؛ آنچه در آسمانها و زمين است تسبيح او مى‌گويند؛ و او عزيز و حكيم است.»

دريافت ما از اين «اسماء» (و يا نامها) چيست؟ با ژرف‌انديشى در آنها در مى‌يابيم كه آنها مفاهيم كمالى هستند كه اگر در انسانى تجلّى يابند جايگاهِ پسنديده‌اى را براى او رقم مى‌زنند. آنها همان دانش، قدرت، رحمت، سلام، امنيّت، سيطره، عزّت، جبر (سازگارى)، صنع، جمال و حكمت، هستند. آيا اينها مفاهيمِ كمالى نيستند كه انسان در طلب آنهاست؟ آيا اينها همه وسايل نزديكى به خدا نيستند؟ چرا كه عالم از جاهل به خدا نزديكتر است:

... إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاءُ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ غَفُورٌ [٢].

«... همانا بندگان عالم خدا، از او مى‌هراسند، همانا خداوند عزيز و بخشنده است.»

و مؤمنِ توانمند بهتر از انسان ناتوان است:

وَأَعِدُّوا لَهُم مَااستَطَعْتُم مِن قُوَّةٍ ... [٣].

«و آنچه از نيرو را كه در توان داريد براى دشمنان آماده سازيد ...»

و رحمت، ما در فضيلتهاست: رُحَمَاءُ بَيْنَهُمْ‌.

و سلام و صلح، سرود نيكى است:

يَا أيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً ... [٤].

«اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! همگى در صلح و آشتى درآييد ...»


[١] - سوره حشر، آيات ٢٢- ٢٤.

[٢] - سوره فاطر، آيه ٢٨.

[٣] - سوره انفال، آيه ٦٠.

[٤] - سوره بقره، آيه ٢٠٨.