اساس الصرف، مشتمل بر امهات مسائل علم صرف - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٦٨ - برخى از احكام قلب

بين فتحه و راء فاصله نباشد اعم از اينكه فتحه بر راء قبل از راء باشد همچون بضرر يا بر غير آن نظير بمطر.

اعلال و اقسام آن‌

اعلال عبارتست از تغيير دادن حرف علّه بمنظور حصول تخفيف در كلمه و آن داراى اقسامى است باين شرح:

قلب، حذف، اسكان.

و براى آن حروفى معيّن نموده‌اند كه عبارتند از الف، واو، ياء.

قلب‌

در بعضى موارد قلب حرفى بحرف ديگر لازمست همچون قلب واو و ياء به تاء در باب افتعال مانند اتّعد و اتّسر.

برخى از احكام قلب‌

١- در جائيكه قبل از واو كسره باشد آنرا به ياء و اگر قبل از ياء ضمّه باشد آنرا به واوقلب مى‌كنند مانند ميزان كه در اصل موزان بوده يا موقظ كه ميقظ بوده است.

مرحوم نجم الائمه ميفرمايد:

واو ساكنه در صورتيكه مدغم نبوده و ماقبلش كسره نباشد لازمست كه بياء قلب شود مانند ميقات كه رد اصل موقات بوده است.

٢- اگر واو ساكنه كه در وسط كلام واقع شده ماقبلش مضموم باشد از دو حال خارج نيست:

الف- بعدش كلام با دو حرف منتهى شود.

ب- بعد از آن يك حرف فقط باشد.