اساس الصرف، مشتمل بر امهات مسائل علم صرف - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٥ - اوزان جمع مكسر در صفات

٧- فعلات (بكسر فاء و فتح عين) اسمائيكه صحيح بوده و بر وزن فعلة (بكسر فاء و سكون عين و فتح لام) باشند بر اين وزن جمع بسته ميشوند مانند: كسرة كه كسرات ميشود.

٨- فعلات (بضم فاء و عين) اسمائيكه صحيح بوده و بر وزن فعله (بضم فاء و سكون عين و فتح لام) يا فعله (بضمّ فاء و عين) باشد بر اين وزن جمع بسته ميشوند مانند حجره و جمعة كه حجرات و جمعات ميشوند.

اوزان جمع مكسّر در صفات‌

مقصود از صفات بعضى از مشتقّات است همچون اسم فاعل، اسم مفعول صفت مشبهه، صيغه مبالغه و اسم تفضيل كه علماء ادب از آنها بصفات و گاهى هم باوصاف تعبير مى‌كنند.

قاعده اوليّه و اصليّه در صفات اينستكه در صيغه مذكّر با واو و نون و در صيغه مؤنّث سالم نام مى‌برند ولى در بين صفات چه بسا ديده شده كه از اين قاعده تخلّف نموده و بغير ايندو جمع بسته شده‌اند فلذا علماء اينعلم براى آنكه بتوانند اين اوزان غير قياسى را تا اندازه‌اى تحت ضابطه و قاعده درآورند تفحّص و تتبّع كرده و توانسته‌اند اوزانى را اصطياد نموده و براى آنها قواعدى ذكر كنند و ما براى آشنائى قارئين ببرخى از آنها كه اهم و مشهورتر هستند اشاره مى‌كنيم:

١- فعال (بكسر فاء) اوصافى كه حرف علّه در آنها نبوده و بر وزن فعل (بفتح فاء وسكون عين) آيند جمع آنها بر اين وزن است مانند: صعب كه صعاب ميشود.

٢- افعال (بفتح همزه و سكون فاء) اوصافى كه اجوف يائى باشند