اساس الصرف، مشتمل بر امهات مسائل علم صرف - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٨ - اسم مقصور - ممدود - منقوص - صحيح الآخر
اسم منقوص: عبارتست از اسمى كه آخرين حرفش ياء ما قبل مكسور باشد مانند: قاضى و واقي.
و در وجه تسميه اين اسم بمنقوص دو وجه محتمل است.
١- آنكه هر كلمهاى كه آخرين حرفش از حروف علّه باشد آنرا ناقص يا منقوص خوانده و ياء هم چون يكى از اين حروف است و در آخر اينكلمه واقع هست پس موسوم باين اسم شده است.
٢- آنكه چون تمام حركات را قبول نميكند بلكه فقط فتحه را مىپذيرد پس در پذيرش حركات ناقص است از اينجهت اين اسم را براى آن قرار دادهاند.
صحيح الآخر: عبارتست از اسمى كه حرف آخرش هيچكدام از آن سه حرف مذكور نباشد مانند: حسن، دلو، ظبى.
تمرين
در روايات ذيل كه از حضرات معصومين عليهم السّلام نقل شده است اسماء ممدود و منقوص مقصور و صحيح الآخر را تعيين كنيد؟
١- از حضرت نبىّ اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم:
اربع من سنن المرسلين:
العطر و النّساء و السّواك و الحنّاء.
( چهار چيز از آداب پيغمبران است):
استعمال عطر، آميزش با زنان، مسواك كردن، خضاب نمودن با حناء).
٢- از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام:
الدّنيا تغرّ و تضرّ و تمرّ.
( دنيا فريب ميدهد و زيان ميرساند و ميگذرد).