اساس الصرف، مشتمل بر امهات مسائل علم صرف - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٠ - مسئله دوم فرق بين صفت مشبهه و اسم فاعل

اينوزن مى‌آيد مثل كرم و شرف كه صفت مشبهه در آنها لبيب « عاقل » وقى « حافظ و نگهدار» كريم « بخشنده » شريف « باشرف » ميشود.

٥- فيعل: وزن صفت مشبهه است براى خصوص فعليكه عين الفعلش حرف علّة باشد مانند: مات و جاد و بان كه صفت مشبهه در آنها ميّت « مرده » جيّد « نيكو » بين « ظاهر » مى‌شود.

٦- فيعل: وزن صفت مشبهه است در خصوص فعل صحيح العين مانند: صرف و غلم كه صفت مشبهه آنها صيرف « خرج‌كننده » و غليم « جوان بشهوت رسيده» ميگردد.

مسئله دوّم: فرق بين صفت مشبهه و اسم فاعل‌

بين صفت مشبهه و اسم فاعل فرقهائى گذاشته شده كه ما با همّ از آنها اشاره مى‌كنيم:

١- اسم فاعل دلالت ميكند بر اتّصاف موصوف بحدوث صفت ولى صفت مشبهه دلالت ميكند بر اتّصاف بنحو ثبوت مثلا وقتى ميگوئيم زيد ضارب عمرو خبر بحدوث زدندر زيد داده‌ايم و لذا اطلاق ضارب تا مادامى حقيقة بر او صحيح است كه اين وصف در او باشد و پس از زوال بنحو مجاز گفته ميشود.

امّا در مثال زيد حسن الوجه اين عبارت هميشه بنحو حقيقة است زيرا صفت حسن در زيد هميشه هست و زوال‌پذير نيست.

البته در اينفرق مى‌توان اشكال و مناقشه نمود چنانچه در كتب مبسوطه معنون ميباشد.

٢- اسم فاعل هم از فعل لازم اخذ مى‌شود و هم از متعدى مانند: