اساس الصرف، مشتمل بر امهات مسائل علم صرف - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٨٤ - اقسام و احكام مشتركه بين اسم و فعل

مانند دابّه كه اينقسم جايز است.

و قسمى ديگر كه اصطلاحا باسم التقاء ساكنين على غير حدّه است جايز نيست و آن عبارتست از اينكه بر خلاف قسم اوّل باشد يعنى يا ساكن اوّلى از حروف مدّ نباشد ولو ساكن دوّمى ادغام شده باشد در نظير خود و يا اينكه اگر اوّلى از حروف مدّ است دوّمى مدغم نباشد و چون در تثنيه الحاق نون تأكيد خفيفه باعث اين قسم از التقاء ساكنين ميشود فلذا دخول آنرا بر اين صيغ منع كرده‌اند و امّا علت اينكه بجمع مؤنث ملحق نميشود اينطور گفته شده است كه اصل در تأكيد نون ثقيله است پس نون خفيفه فرع آن ميباشد و چون فرع بايد تابع اصل باشد لذا چون در موقع الحاق نون ثقيله بجمع مؤنث بين نون ضمير و نون ثقيله الفى اضافه مى‌كنيم در فرع هم بايد چنين كنيم و بگوئيم لاتضربنان و بعد از اضافه كردن اين الف باز التقاء ساكنين على غير حدّه لازم مى‌آيد لهذا از اوّل دخول آنرا بر اين دو صيغه منع كرده‌اند.

اقسام و احكام مشتركه بين اسم و فعل‌

هر كدام از اسم و فعل باعتبار اينكه حروف اصلى آنها يا صحيح است و يا غير صحيح بر هفت قسم تقسيم ميشوند چنانچه هر هفت قسم در اين بيت جمع ميباشد.

صحيح است و مثال است و مضاعف/ لفيف و ناقص و مهموز و اجوف‌

١- صحيح- آنست- كه حروف اصلى آن نه حرف علّه باشد واو- ياء- الف منقلب از ايندو و نه همزه اسم مانند الضّرب و فعل مانند ضرب.