اساس الصرف، مشتمل بر امهات مسائل علم صرف - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢١٩ - صرف نهى از اجوف واوى لايقل

متكلم وحده/ لاقل/ بايد بگويم من در زمان حال‌

متكلم مع الغير/ لنقل/ بايد بگوئيم ما در زمان حال‌

ليقل- اصل آن يقول بود بعد از داخل كردن لام امر غائب لام بجزمى ساكن شد دو ساكن واو- لام با هم جمع شدند اوّلى را حذف كرديم شد ليقل و همچنين است حال لتقل و لاقل و لنقل.

صرف امر حاضر معلوم از اجوف واوى قل‌

/ قل/ بگو تو مرد حاضر در زمان حال‌

مذكر/ قولا/ بگوئيد شما دو مرد حاضر در زمان حال‌

/ قولوا/ بگوئيد شما مردان حاضر در زمان حال‌

/ قولى/ بگو تو اى زن حاضر در زمان حال‌

مؤنث/ قولا/ بگوئيد شما دو زن حاضر در زمان حال‌

/ قلن/ بگوئيد شما زنان حاضر در زمان حال‌

قل- اصل قل تقول بود خواستيم از آن امر حاضر بناء كنيم تاء را از اولش برداشته و چون ما بعد آن متحرك بود بهمان حركت اكتفاء نموده فقط آخرش را مجزوم كرديم شد قول التقاء ساكنين شد بين واو و لام واو را حذف كرده قل شد.

صرف نهى از اجوف واوى لايقل‌

/ لايقل/ نبايد بگويد يك مرد غائب در زمان حال‌

مذكر غائب/ لا يقولا/ نبايد بگويند دو مرد غائب در زمان حال‌