اساس الصرف، مشتمل بر امهات مسائل علم صرف - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٦٩ - برخى از احكام قلب

در صورت اوّل لازمست به واو منقلب شود همچون قلب در بوطر و كولل.

و در فرض دوّم اگر جمع صيغه افعل باشد همچون بيض كه جمع ابيض است واجب است ضمّه بكسره قلب گردد.

٣- واو و ياء در صورتيكه عين الفعل باشند بالف قلب ميگردند مشروط باينكه متحرّك بوده و ماقبلشان مفتوح يا در حكم آن باشد چه در اسم ثلاثى و چه در فعل آن مانند باب و باع.

٤- اعلال در افعال و اسماء متصرّفه جاريست بنابراين كلمات غيرمتصرف مورد اعلال واقع نميشوند چه اسم بوده و چه فعل باشند فلذا در باب تعجّب اين قاعده جارى نيست.

٥- واو ما قبل مكسور در مصادر به ياء قلب ميشود مانند قيام و عياذ.

٦- در صورتيكه واو با ياء ماقبل ساكن جمع شود چه لام الفعل باشد و چه عين الفعل لازمست بياء قلب گردد مانند طىّ كه در اصل طوى بوده است.

٧- در خصوص باب قيل و بيع سه لغت جايز است:

الف- قرائت آنها با ياء چنانچه گذشت.

ب- اشمام.

ج- با واو يعنى قول و بوع.

٨- واو و ياء در صورتيكه لام الفعل بوده و متحرك و ما قبلشان فتحه باشد به الف قلب ميشوند همچون غزى كه در اصل غزو بوده يا رمى كه رمى بوده است.

٩- در صورتيكه واو ما قبل مكسور باشد يا در مرتبه چهارم يا بيشتر قرار گرفته و ما قبلش مضموم نباشد به ياء قلب ميگردد مانند دعى و غازى و اغزيت.