اساس الصرف، مشتمل بر امهات مسائل علم صرف - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨٢ - قواعد و احكام تصغير

مدلولات خود را بيان نميكنند بلكه بطور رمز و اشاره مانند اسماء اشاره، ضمائر، موصولات.

امّا اسماء اشاره- بدان كه قاعده اوّليه و اصليّه اينستكه اسماء اشاره مصغّر نشوند زيرا هم از حيث معنى و هم از جهت لفظ بعضى از الفاظ آن شبيه بحرف ميباشد و تصغير را هم در آن جارى كرده‌اند.

الفاظ اسم اشاره بقرار ذيل است:

مفرد مذكر ذا (آن يكمرد) مفرد مؤنث تا و تى و ذى و ذه (آن يكزن)

تثنيه مذكر ذان (آن دو مرد) تثنيه مؤنّث تان (آن دو زن)

جمع مذكر اولى (آن مردان) جمع مؤنث اولى (آن زنان)

امّا تصغير ذا ذييّا ميشود باين كيفيت كه بر خلاف تصغير در اسماء معينه اوّل آن را ضمّه ندادند بلكه بحال فتحه باقى گذاردند و بجاى ضمّه الفى در آخرش اضافه كردند و قبل از الحاق اين الف يائى اضافه كردند تا سه كردند و الف را هم فتحه داده قلب بياء نمودند آنگاه ياء تصغير را در يائى كه عمل را بهمين كيفيت نسبت به تا كه براى مفرد مؤنث است انجام دادند تيّيا شد و ديگر الفاظ مفرد مؤنّث را مصغّر نمى‌كنند.

امّا تصغير اولى اوليّا مى‌شود و ضمّه اوّل نه ضمّه بجهت تصغير باشد بلكه ضمّه اصلى است فلذا الفى بجاى ضمّه اوّل در آخر آن اضافه ميكنيم و ياء تصغير را در ياء اصل كلمه ادغام كرده اوليّا ميشود بمعناى آن مردان و يا زنان كوچك.