من اين رساله را از روى اين چاپ و نسخه شماره ٢٨٥٢ يكى از كتابخانه‌هاى تركيه كه عكس آن در كتابخانه دانشگاه هست بچاپ رسانده‌ام. اين رساله در صفحه عنوان اين نسخه خطى از طوسى دانسته شده و از آن پيداست كه نسخه در زمان خواجه طوسى نوشته شده است. اين نسخه بخط نسخ روشنى است و تاريخ ندارد و رساله در آن در ٤٠ برگ است. در اين چاپ در حواشى براى نسخه چاپى خلخالى «خ» و براى نسخه عكسى «ص» نشان ساخته‌ام.

نسخه‌اى از اين ترجمه در كتابخانه انجمن آسيايى بنگال در كلكته (ش ١١٧٣ گ ١٧٩ پ- ٢١١ پ) هست و در ديباچه آن از همين محتشم قهستان ياد گرديده ولى از مترجم در آن نام برده نشده است‌[١].

«از اين رساله گزيده‌اى هست كه در كتابخانه دانشگاه نسخه‌اى از آن بشماره ٢/ ٢٨٣ هست (فهرست نگارنده ص ٦٥٢ بنام پند داذبه) در آغاز اين گزيده آمده:

از رساله ابن مقفع كه در نصيحت پسر خود نوشته و آن را رئيس المحققين نصير الملة و الدين الطوسى بفرموده ناصر الدين عبد الرحيم ترجمه نموده كلمه‌اى چند انتخاب نموده از كتاب آداب پادشاهان بقلم آمد».

ازين عبارت «آداب پادشاهان» شايد بتوان دريافت كه اصل عربى آن پندى بوده از پادشاهان ايران و ابن مقفع آن را بعربى در آورده است.

نسخه‌اى ديگر ازين گزيده در مجموعه شماره ٢٤٢ مجلس (طباطبايى) هست و دومين رساله اين مجموعه است. آقاى مدرس رضوى (ص ٣١٦ ش ١٣٥) تنها همين نسخه را مى‌شناختند و بس. در اين مجموعه مجلس هشت رساله است:

[١]فهرست ايوانف ذيل ١ چاپ ١٩٢٧ ص ٨٩- ديباچه انگليسى روضة التسليم از همو ص ٢٤.