عمل در آخرت حتمى است ولى در كيفيّت فرق خواهد داشت مثلا جمله «لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ الَّا بِاللَّهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيمِ» بشكل گنجى در بهشت تحويل انسان ميشود. در اينصورت اگر بگوئيم اين نعمت يا عذاب همان است درست گفته‌ايم و اگر بگوئيم: اين بواسطه فلان عمل است باز درست گفته‌ايم زيرا در شكل و كيفيّت فرق دارند، اين هر دو تعبير در آيه ذيل بكار رفته است‌ كُلَّما رُزِقُوا مِنْها مِنْ ثَمَرَةٍ رِزْقاً قالُوا هذَا الَّذِي رُزِقْنا مِنْ قَبْلُ وَ أُتُوا بِهِ مُتَشابِهاً بقره: ٢٥. يعنى اهل بهشت وقتيكه ميوه‌اى از بهشت بآنها داده شد گويند: اين همان است كه قبلا بما داده شده بود. بعد فرموده:

وَ أُتُوا بِهِ مُتَشابِهاً يعنى ميوه آخرت بآنها داده ميشود در حاليكه شبيه ميوه دنيا است لفظ هذَا الَّذِي رُزِقْنا مِنْ قَبْلُ‌ حاكى از عينيّت عمل و جزا است و مُتَشابِهاً اشاره باختلاف كيفيّت است.

اين در صورتى است كه مثلا شخصى سيبى را در دنيا بخورد سپس از نيروى حاصله آن دو ركعت نماز بخواند و آن سيب بشكل نماز از بدنش بيرون بريزد آن نيرو در آخرت بسيب مبدّل شده و تحويل عامل گردد. و اللَّه العالم.

حبط اعمال‌

از جمله احكام اعمال، حبط و بى‌اثر شدن آنهاست كه در «حبط» بطور مشروح توضيح داده شده و همچنين اسباب حبط روشن گرديده است.

انتقال اعمال‌

از جمله احكام عجيب اعمال انتقال آنهاست كه از عامل گذشته بحساب ديگران نوشته ميشود، عمل خير را يكى انجام ميدهد ولى پاداش آنرا ديگرى ميبرد و عمل بد كه فاعلش انجام داده از شخص ديگر بازخواست ميشود. رجوع شود به «بوء» ذيل آيه‌ إِنِّي أُرِيدُ أَنْ تَبُوءَ بِإِثْمِي وَ إِثْمِكَ‌ مائده: ٢٩.

در روايات غيبت نيز دلالاتى بر انتقال اعمال هست.