قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٢١١
بدر است كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله باصحابش فرمود: بلى اگر صبر كنيد و تقوى داشته باشيد و دشمنان باين زودى بر شما بتازند پروردگارتان بشما كمك ميكند. ممكن است فور در آيه بمعنى هيجان و خروج كفّار باشد يعنى اگر در اين هيجان و خروجشان بر شما بتازند ...
فوز: نجات. رستگارى. طبرسى فرموده: فوز و فلاح و نجاح نظير هماند. راغب آنرا رسيدن بخير با سلامت معنى كرده است. وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ فَقَدْ فازَ فَوْزاً عَظِيماً احزاب: ٧١. رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَ رَضُوا عَنْهُ ذلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ مائده: ١١٩.
قرآن كريم فوز را فقط در خشنودى خدا، طاعت خدا و رسول، ورود بجنّت، بودن با نيكان و مصون بودن از گناهان ميداند.
(فَائِز): رستگار. أَصْحابُ الْجَنَّةِ هُمُ الْفائِزُونَ حشر: ٢٠.
(مَفَاز): مصدر ميمى و اسم مكان است. إِنَّ لِلْمُتَّقِينَ مَفازاً حَدائِقَ وَ أَعْناباً ... نباء: ٣١ و ٣٢. يعنى: براى پرهيزكاران نجاتى هست يا محلّ رستگارى هست ولى بقرينه إِنَّ جَهَنَّمَ كانَتْ مِرْصاداً نباء: ٢١. كه معادل آيه است و بقرينه حَدائِقَ كه بيان آنست، اسم مكان بهتر بنظر ميايد.
(مَفَازَة): نيز مصدر ميمى و اسم مكان است فَلا تَحْسَبَنَّهُمْ بِمَفازَةٍ مِنَ الْعَذابِ آل عمران: ١٨٨. آنها را در نجات از عذاب مپندار.
بيابان را مفازه گويند، بقولى آن براى تفأّل است و بقولى آن بمعنى مهلكه است كه فوز بمعنى هلاكت نيز آمده است در اقرب گفته: «فَازَ الرَّجُلُ ماتَ وَ هَلَكَ» در مصباح گفته: مفازه موضع مهلك است ... و بقولى آن بمعنى نجات و سلامت است و اين تسميه بطور تفأّل ميباشد.
وَ يُنَجِّي اللَّهُ الَّذِينَ اتَّقَوْا بِمَفازَتِهِمْ لا يَمَسُّهُمُ السُّوءُ زمر: ٦١.
مفازه ظاهرا مصدر ميمى و باء بمعنى سبب است يعنى خداوند اهل تقوى را بسبب رستگارى و رسيدن