قيامت است. عالِمُ‌ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ از اسماء حسنى است و آن يازده مرتبه بلفظ فوق و دو دفعه بلفظ عالِمُ الْغَيْبِ‌ در قرآن مجيد آمده است‌ عالِمُ‌ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ الْكَبِيرُ الْمُتَعالِ‌ رعد: ٩. عالِمُ‌ الْغَيْبِ فَلا يُظْهِرُ عَلى‌ غَيْبِهِ أَحَداً جنّ: ٢٦.

عليم: بسيار دانا. صيغه مبالغه است در مجمع از سيبويه نقل كرده:

چون اراده مبالغه كنند بجاى فاعل فعيل گويند مثل عليم و رحيم.

سُبْحانَكَ لا عِلْمَ‌ لَنا إِلَّا ما عَلَّمْتَنا إِنَّكَ أَنْتَ‌ الْعَلِيمُ‌ الْحَكِيمُ‌ بقره: ٣٢.

اين كلمه صدو شصت و دو بار در كلام اللّه آمده است صدو پنجاه و شش بار درباره خدا و هشت بار درباره ديگران مثل‌ يَأْتُوكَ بِكُلِّ ساحِرٍ عَلِيمٍ‌ اعراف: ١١٢. قالَ اجْعَلْنِي عَلى‌ خَزائِنِ الْأَرْضِ إِنِّي حَفِيظٌ عَلِيمٌ‌ يوسف: ٥٥. ايضا يونس: ٧٩- يوسف:

٧٦- حجر: ٥٣- شعراء: ٣٤ و ٣٧- ذاريات: ٢٨.

علّام: بسيار دانا. صيغه مبالغه است‌ إِنَّكَ أَنْتَ‌ عَلَّامُ‌ الْغُيُوبِ‌ مائده:

١٠٩. و آن چهار بار و همه بصورت‌ عَلَّامُ‌ الْغُيُوبِ‌ در قرآن آمده است مائده: ١٠٩ و ١١٦- توبه: ٧٨- سباء:

٤٨.

علم: (بر وزن فرس) نشانه. علامت.

راغب گفته: علم اثر و نشانه‌ايست كه شى‌ء با آن معلوم ميشود مثل علم لشكر و علم طريق (نشانه راه) كوه را بجهت معلوم بودنش علم گفته‌اند جمع آن اعلام است.

وَ مِنْ آياتِهِ الْجَوارِ فِي الْبَحْرِ كَالْأَعْلامِ‌ شورى: ٣٢. وَ لَهُ الْجَوارِ الْمُنْشَآتُ فِي الْبَحْرِ كَالْأَعْلامِ‌ رحمن:

٢٤. يعنى براى خداست نهرهاى جارى كه در دريا بوجود آمده‌اند و مانند نشانه‌ها و مرزهااند در «بحر» ذيل عنوان نهرهاى دريائى مفصلا توضيح داديم كه مراد از اين آيات نهرهاى دريائى است بآنجا رجوع شود. علم بلفظ مفرد در قرآن نيامده است.

عالم: (بفتح لام) همه مخلوقات.

در صحاح گفته: «الْعالَمُ‌: الْخَلْقُ وَ