قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٥٦
اللَّهُ لَأَعْنَتَكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ بقره:
٢٢٠. اگر خدا ميخواست شما را درباره يتيمان بزحمت ميانداخت.
عنيد: طاغى و كسيكه دانسته با حق عناد و مخالفت كند. در قاموس آمده: «عَنَدَ عَنُوداً: خالَفَ الْحَقَّ وَ رَدَّهُ عارِفاً بِهِ فَهُوَ عَنيدٌ» در مجمع فرموده: عنيد مبالغه عاند است و عناد آنست كه دانسته و از روى تكبّر يا ستم از حق امتناع كند. وَ عَصَوْا رُسُلَهُ وَ اتَّبَعُوا أَمْرَ كُلِّ جَبَّارٍ عَنِيدٍ هود:
٥٩. از پيامبران، خدا نافرمانى كردند و امر هر ستمگر طاغى و ستيزهگر را اطاعت كردند.
إِنَّهُ كانَ لِآياتِنا عَنِيداً مدثر: ١٦.
او راجع بآيات ما مخالف و ستيزهگر بود. اين كلمه در سوره ابراهيم:
١٥ و ق: ٢٤. نيز آمده است.
عند: ظرف است بمعنى قرب و نزديكى. در قرآن مجيد در معانى زير بكار رفته است:
١- ظرف مكان.
٢- حكم. ٣- بقاء يا حتمى بودن.
٤- تقرب.
٥- علم.
٦- وقت حساب.
٧- جانب و ناحيه و غيره.
اينك ببعضى از آيات بترتيب اشاره ميشود ظرف مكان: مثل فَاذْكُرُوا اللَّهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرامِ بقره: ١٩٨.
وَ ما كانَ صَلاتُهُمْ عِنْدَ الْبَيْتِ إِلَّا مُكاءً انفال: ٣٥.
حكم: مثل فَتُوبُوا إِلى بارِئِكُمْ فَاقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ ذلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ عِنْدَ بارِئِكُمْ بقره: ٥٤. إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلامُ ... آل عمران: ١٩. إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِ عِنْدَ اللَّهِ الصُّمُّ الْبُكْمُ الَّذِينَ لا يَعْقِلُونَ انفال: ٢٢.
ظاهرا «عند» در آيات فوق و نظير آنها بمعنى حكم و دستور است يعنى توبه در حكم خدا خوب است و دين در حكم و تقدير خدا اسلام است و ...
بقاء يا حتمى بودن: مثل فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ بقره ٦٢. وَ ما تُقَدِّمُوا لِأَنْفُسِكُمْ مِنْ خَيْرٍ تَجِدُوهُ عِنْدَ اللَّهِ