(مسأله ١٨١١) كسى كه از معدن چيزى بدست مىآورد، بايد خمس آن را بدهد چه معدن روى زمين باشد، يا زير آن، چه در زمينى باشد كه ملك است يا در جائى باشد كه مالك ندارد.
(مسأله ١٨١٢) اگر نداند قيمت چيزى را كه از معدن بيرون آورده به ١٥ مثقال طلاى مسكوك مىرسد يا نه، خمس ندارد و لازم نيست به وزن كردن يا از راه ديگر قيمت آن را معلوم كند.
(مسأله ١٨١٣) اگر چند نفر چيزى بيرون آورند، چنانچه قيمت آن به ١٥ مثقال طلاى مسكوك برسد، اگر چه سهم هر كدام آنها اين مقدار نباشد بايد خمس آن را بدهند.
(مسأله ١٨١٤) اگر معدنى را كه در زير ملك ديگريست بيرون آورد، آنچه از آن بدست مىآيد، مال صاحب ملك است. و در صورتى كه به مقدار نصاب برسد چون صاحب ملك براى بيرون آوردن آن خرجى نكرده بايد خمس تمام آنچه را كه از معدن بيرون آمده بدهد.
٣ - گنج (مسأله ١٨١٥) گنج مالى است كه در زمين يا درخت يا كوه يا ديوار پنهان باشد، و كسى آن را پيدا كند و طورى باشد كه به آن، گنج بگويند.
(مسأله ١٨١٦) اگر انسان در زمينى كه ملك كسى نيست، گنجى پيدا كند، مال خود او است و بايد خمس آن را بدهد. لكن در صورتى كه آن گنج غير از طلا و نقره باشد وجوب خمس در آن بنابر احتياط است.
(مسأله ١٨١٧) نصاب گنج اگر نفره باشد ١٠٥ مثقال نقره مسكوك و اگر طلا باشد ١٥ مثقال طلاى مسكوك است و اگر از غير طلا و نقره باشد نصاب را با يكى از طلا و نقره ملاحظه نمايند.
(مسأله ١٨١٨) اگر در زمينى كه از ديگرى خريده گنجى پيدا كند و بداند مال كسانى كه قبلا مالك آن زمين بوده‌اند نيست، مال خود او مىشود و بايد