تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠ - تفسير بخشى از دلائل توحيد

انواع ديگر از موجودات زنده ديده نمى‌شود كه خداوند انسان را بر مركبهايى حمل كرده، كه در سفرهاى دريا و صحرا به او كمك مى‌كنند.

همان گونه كه در آيه ٧٠ سوره اسراء آمده است: وَ لَقَدْ كَرَّمْنا بَنِي آدَمَ وَ حَمَلْناهُمْ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ وَ رَزَقْناهُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ وَ فَضَّلْناهُمْ عَلى‌ كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنا تَفْضِيلًا:" ما بنى آدم را گرامى داشتيم و آنها را در خشكى و دريا (بر مركبهاى راهوار) حمل كرديم، و از انواع روزيهاى پاكيزه به آنها روزى داديم، و بر ساير خلق خود برترى بخشيديم".

و به راستى وجود اين مركبها فعاليت انسان و گسترش زندگى او را چندين برابر مى‌كند، و حتى مركبهاى سريع السير امروز كه با استفاده از خواص موجودات مختلف در اختيار انسان قرار گرفته نيز از الطاف آشكار خدا است، وسائلى كه چهره حيات او را به كلى دگرگون ساخته و به همه چيز سرعت بخشيده، و براى او همه گونه آسايش به ارمغان آورده است.

*** آيه بعد هدف نهايى آفرينش اين مراكب را چنين بازگو مى‌كند:" منظور اين است كه بر پشت اين مركبها به خوبى قرار گيريد، سپس نعمت پروردگارتان را متذكر شويد، و بگوئيد پاك و منزه است خدايى كه اينها را مسخر ما ساخت، و گرنه ما توانايى نگهدارى آن را نداشتيم" (لِتَسْتَوُوا عَلى‌ ظُهُورِهِ ثُمَّ تَذْكُرُوا نِعْمَةَ رَبِّكُمْ إِذَا اسْتَوَيْتُمْ عَلَيْهِ وَ تَقُولُوا سُبْحانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنا هذا وَ ما كُنَّا لَهُ مُقْرِنِينَ‌).

جمله" لِتَسْتَوُوا عَلى‌ ظُهُورِهِ‌" اشاره به اين است كه اين مراكب را به گونه‌اى آفريده است كه شما مى‌توانيد به خوبى بر آنها سوار شويد و به راحتى به مقصد برسيد [١]

---

[١] ضمير در" على ظهوره" به" ما" موصوله برمى‌گردد كه در جمله" ما تركبون" آمده است و كشتيها و چهارپايان را شامل مى‌شود و مفرد بودن آن به خاطر ظاهر لفظ است.