تفسير نمونه ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٤ - آرزو داريم بميريم و از عذاب راحت شويم!
نبوديد اصلا شما مخالف حق بوديد، و اين مخالفت، عذاب جاويدان را براى شما به ارمغان آورد.
در آيه بعد گوشهاى از كراهت و بيزارى آنها را از حق و طرفدارى آنها را از باطل منعكس ساخته، مىفرمايد:" بلكه آنها تصميم محكمى بر توطئه گرفتند ما نيز اراده محكم و تغييرناپذيرى در باره آنها داريم" (أَمْ أَبْرَمُوا أَمْراً فَإِنَّا مُبْرِمُونَ) [١] آنها توطئهها چيدند تا نور اسلام را خاموش كنند، و پيامبر ص را به قتل رسانند، و از هر طريقى بتوانند ضربه بر مسلمين وارد كنند.
ما نيز اراده كردهايم آنها را در اين جهان و جهان ديگر سخت كيفر دهيم.
بعضى از مفسران شان نزول اين آيه را مساله توطئه قتل پيامبر ص قبل از هجرت دانستهاند كه در آيه وَ إِذْ يَمْكُرُ بِكَ الَّذِينَ كَفَرُوا ... (انفال- ٣٠) نيز به آن اشاره شده است [٢] ولى ظاهر اين است كه اين مطلب از قبيل تطبيق است نه شان نزول.
" بلكه آنها چنين مىپندارند كه ما اسرار پنهانى سخنان درگوشى آنها را نمىشنويم"! (أَمْ يَحْسَبُونَ أَنَّا لا نَسْمَعُ سِرَّهُمْ وَ نَجْواهُمْ).
ولى چنين نيست، هم ما مىشنويم، و هم" رسولان و فرشتگان ما نزد آنان حاضر و ناظرند و پيوسته سر و نجواى آنها را مىنويسند" (بَلى وَ رُسُلُنا لَدَيْهِمْ يَكْتُبُونَ).
" سر" به معنى مطلبى است كه انسان در دل پنهان مىكند، و يا تنها
[١]" ام" در آيه فوق منقطعه، و به معنى" بل" است، و" ابرام" به معنى تابيدن و محكم كردن است.
[٢] فخر رازى ذيل آيات مورد بحث.