تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٩٣

شما بخل مى‌ورزند، و هر كس بخل كند نسبت به خود بخل كرده است، و خداوند بى‌نياز است و شما همه نيازمنديد و هر گاه سرپيچى كنيد خداوند گروه ديگرى را بجاى شما مى‌آورد كه مانند شما نخواهند بود.

تفسير: اگر سرپيچى كنيد اين رسالت را به گروه ديگرى مى‌دهد

گفتيم سوره" محمد" ص سوره" جهاد" است، از مساله جهاد آغاز شده و با مساله جهاد پايان مى‌گيرد.

آيات مورد بحث كه آخرين آيات اين سوره است نيز به يكى ديگر از مسائل زندگى انسانها در اين رابطه مى‌پردازد، و براى تشويق و تحريك هر چه بيشتر مسلمانان در زمينه اطاعت خداوند عموما و مساله جهاد خصوصا بى‌ارزش بودن زندگى دنيا را مطرح مى‌كند، زيرا يك عامل مهم بازدارنده از جهاد، سرگرم شدن و دلبستگى به زندگى مادى دنيا است.

مى‌فرمايد:" زندگى دنيا تنها بازى و سرگرمى است" (إِنَّمَا الْحَياةُ الدُّنْيا لَعِبٌ وَ لَهْوٌ).

" لعب" (بازى) به كارهايى گفته مى‌شود كه داراى يك نوع نظم خيالى براى وصول به يك هدف خيالى است، و لهو (سرگرمى) به هر كارى گفته مى‌شود كه انسان را به خود مشغول داشته و از مسائل اصولى منحرف سازد.

و به راستى زندگى دنيا" بازى" و" سرگرمى" است، نه از آن كيفيتى حاصل مى‌شود و نه حالى، نه دوامى دارد و نه بقايى، لحظاتى است زودگذر، و لذاتى است ناپايدار و توأم با انواع دردسر! به دنبال آن مى‌افزايد:" و اگر ايمان آوريد و تقوا پيشه كنيد خداوند پاداشهاى شما را به نحو كامل و شايسته مى‌دهد، و در برابر آن اموال شما را نمى‌طلبد" (وَ إِنْ تُؤْمِنُوا وَ تَتَّقُوا يُؤْتِكُمْ أُجُورَكُمْ وَ لا يَسْئَلْكُمْ أَمْوالَكُمْ‌) [١]

[١] جمله" لا يسئلكم" مجزوم، و عطف است بر جزاء جمله شرطيه يعنى" يؤتكم".