تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦٨ - تفسير اگر ايمان نمىآوريد لا اقل مانع ديگران نشويد

نبود [١]

*** موسى با لحنى بسيار مؤدبانه و دلپذير و آكنده از محبت آنها را مخاطب قرار داد و گفت:" هدف از آمدن من اين است كه شما اى بندگان خدا در برابر من كه فرستاده او هستم تسليم شويد و آنچه را به شما دستور داده است ادا كنيد" (أَنْ أَدُّوا إِلَيَّ عِبادَ اللَّهِ‌) [٢] مطابق اين تفسير" عباد اللَّه" مخاطب است، و منظور از آن فرعونيان مى‌باشند، گر چه اين تعبير در آيات قرآن در مورد بندگان خوب به كار مى‌رود ولى در موارد متعددى نيز بر كفار و گنهكاران براى دلجويى و جذب قلوب آنها به سوى حق اطلاق شده است‌ [٣] بنا بر اين منظور از" ادوا" (ادا كنيد) اطاعت فرمان خدا و انجام دستورات او است.

جمعى از مفسرين تفسير ديگرى براى اين جمله ذكر كرده‌اند گفته‌اند منظور از" عباد اللَّه" بنى اسرائيل است، و منظور از" ادوا" سپردن آنها به دست موسى و رفع اسارت و بردگى از آنهاست، شبيه آنچه در آيه ١٧ سوره شعرا آمده است: أَنْ أَرْسِلْ مَعَنا بَنِي إِسْرائِيلَ‌:" پيشنهاد من اين است كه بنى اسرائيل را

---

[١] طبق گفته" مفردات":" كريم" هنگامى كه به عنوان توصيف خداوند به كار رود، و خداى كريم گفته شود، به معنى احسان و انعام آشكار او است، و هنگامى كه انسانى به آن توصيف شود به معنى اخلاق و افعال شايسته‌اى است كه از او ظاهر مى‌شود (البته اين وصف در قرآن مجيد براى امور ديگرى نيز آمده است، مانند كتاب كريم، كل زوج كريم، رزق كريم، مقام كريم، اجر كريم).

[٢]" ان" در جمله‌ أَنْ أَدُّوا إِلَيَّ عِبادَ اللَّهِ‌ براى تفسير است نسبت به فعل مقدرى كه از كلام سابق فهميده مى‌شود، و تقدير چنين است جئتكم ان ادوا الى عباد اللَّه.

[٣] مانند ١٧ فرقان و ١٣ سبا و ٥٨ فرقان و غير آن.