سوگندهاى پر بار قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٨ - تزكيه نفس چيست؟
فَيَذْهَبُ جُفَاءً وَأَمَّا مَا يَنفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِى الْأَرْضِ كَذَلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثَالَ»؛ (خداوند) از آسمان آبى فرستاد؛ و از هر درّه و رودخانهاى به اندازه آنها سيلابى جارى شد؛ سپس سيل بر روى خود كفى حمل كرد؛ و از آنچه (در كورهها)، براى بدست آوردن زينت آلات يا وسايل زندگى، آتش روى آن روشن مىكنند نيز كفهايى مانند آن بوجود مىآيد. خداوند، حق و باطل را چنين مثل مىزند! اما كفها به بيرون پرتاب مىشوند، ولى آنچه به مردم سود مىرساند [/ آب يا فلزّ خالص] در زمين مىماند؛ خداوند اين چنين مثال مىزند».
اگر بخواهيم از اين آب كثيف آلوده استفاده كنيم بايد آن را تصفيه نماييم. يعنى آن را از فيلترهاى متعدّدى عبور دهيم تا قابل شستشو يا شرب شود. حكايت انسان هم شبيه داستان قطرات باران است. در ابتداى خلقت همانند آن دانهها معصوم و پاك و زلال و عارى از هرگونه ناخالصى بود، امّا به تدريج و بر اثر تماس با محيطهاى آلوده، دوستان ناباب، وسائل ارتباط جمعى فاسد، كتابهاى منحرف كننده، مجلّات ناسالم، مجالس آلوده، سايتهاى ضدّ اخلاقى، برنامههاى ماهوارهاى ناشايست و مانند آن آلوده گرديد. حال اگر بخواهد از اين آلودگيها نجات يابد، و خود را پالايش كند، بايد از فيلترهاى متعدّدى عبور نمايد. فيلتر قرآن، احاديث معصومان، اندرزهاى نهجالبلاغه، نصيحتهاى علما، سيره و روش پيامبران و اوليا، عبادتهاى مختلف، از جمله نماز و روزه و مانند آن، مىتواند ناخالصىهاى وى را از بين برده، او را به فطرت خويش بازگرداند. قابل توجّه اينكه اين كار بايد در همين دنيا صورت گيرد.
زيرا جهان آخرت جاى تزكيه نيست، هر چند خداوند نسبت به بعضى افراد اين كار را مىكند، و با ذوب كردن ناخالصيهايشان در آن روز آنها را روانه بهشت مىكند. امّا اين كار عموميّت ندارد، و مختصّ كسانى است كه لياقت و شايستگى آن را در دنيا پيدا كردهاند. همانگونه كه شفاعت شامل همه نمىگردد، و نياز به پيشزمينههايى دارد كه بايد در دنيا فراهم شود. چرا كه خداوند حكيم است، و حكيم كار بىحكمت انجام نمىدهد.