سوگندهاى پر بار قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٦٩ - سؤال از نعمتها در روايات

فرمود: «ما اهل‌بيت هستيم كه خداوند به وجود ما به بندگانش نعمت داده، و ميان آنها بعد از اختلاف الفت بخشيده است. دلهاى آنان را به وسيله ما به هم پيوند داده و برادر ساخته، بعد از آنكه دشمن يكديگر بودند. و به وسيله ما آنها را به سوى اسلام هدايت كرده است». [١]

در آن روز از ولايت اهل‌البيت سؤال مى‌شود، البتّه نه ولايت و دوستى زبانى، و نه ولايتى كه به دعا و توسّل خلاصه شود، كه اينها هر چند خوب است، ولى كافى نيست؛ بلكه ولايتى كه در اعمال انسان اثر كند، و آدمى را به رنگ اهل‌البيت درآورد. قدم جاى پاى آنها بگذارد

(فَيَكُونُ جَميعَ اعْمالِهِ بِدَلالَتِهِ الَيْهِ) [٢]

آرى! از ولايتى پرسيده مى‌شود كه در عمل و كردار انسان انعكاس داشته باشد. مثلًا اگر در طول روز به گونه‌اى رفتار كنيم كه شب هنگام موقع حسابرسى عملكرد روزانه مشاهده كنيم تمام اعمال ما مطابق دستور خدا و پيامبر صلى الله عليه و آله و ائمه عليهم السلام بوده، واقعاً پيرو اهل ولايت بوده‌ايم.

خلاصه اينكه تفسيرهاى مختلفى براى نعيم گفته شده، ولى تمام اين تفسيرها تفسير به مصداق است، و مفهوم آيه را محدود نكرده، و از عموميّت و جامعيّت نمى‌اندازد.

حتّى تفسيرى كه در كلام امام صادق عليه السلام ذكر شد نيز تفسير به مصداق است، منتهى مصداق اتمّ و اكمل. زيرا مخالفان، اين نعمت بزرگ را فراموش كرده بودند. و لذا امام دست روى اين مصداق گذاشت؛ وگرنه مصداق منحصر نيست.

سؤال از نعمتها در روايات:

مسأله سؤال از نعمتها در روايات نيز منعكس شده است. به عنوان نمونه در روايت مشهور و معروفى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله پيرامون سؤال از چهار چيز سخن گفته شده است:

[١]. تفسير نمونه، ج ٢٧، ص ٢٨٧ و بحارالانوار، ج ٧، ص ٢٥٨.

[٢]. بحارالانوار، ج ٦٥، ص ٣٣٣.