سوگندهاى پر بار قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٦٠ - تفسير اخلاق عظيم

قرار دارد، شايسته است سيرى كوتاه در اخلاق اسلامى داشته باشيم، و دورنمايى از آن را بيان كنيم. به چند روايت جالب در اين زمينه توجّه فرماييد.

١. طبق روايتى كه در كتب معتبر شيعه و اهل سنّت آمده، پيامبر صلى الله عليه و آله فرمودند:

«انَّما بُعِثْتُ لِاتَمِّمَ مَكارِمَ الْاخْلاقِ‌

؛ من مبعوث شدم (و از سوى خداوند به پيامبرى برگزيده شدم) كه فضايل اخلاقى را تكميل كنم». [١]

طبق اين حديث پر معنا، هدف از بعثت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله تكميل فضايل اخلاقى در جامعه اسلامى است. براستى اگر اخلاق اسلامى تا اين درجه از اهميّت است، بايد براى پياده كردن آن در وجود خويش و جامعه تلاشى مضاعف انجام داد.

٢. پيامبر گرامى اسلام صلى الله عليه و آله در روايت ديگرى فرمود:

«اوَّلُ ما يُوضَعُ فى‌ ميزانِ الْعَبْدِ يَوْمَ الْقِيامَةِ حُسْنُ خُلْقِهِ‌

؛ نخستين چيزى كه روز قيامت در ترازوى سنجش اعمال مى‌گذارند، اخلاق خوب انسانهاست». [٢]

طبق اين حديث خلق و خوى خوش آن قدر مهم است كه در روز قيامت حتّى قبل از نماز و روزه و جهاد و خمس و زكات مورد سنجش قرار مى‌گيرد.

٣. در حديث سوم از وجود مبارك نبىّ مكرّم اسلام صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم:

«اكْمَلُ الْمُؤْمِنينَ ايماناً احْسَنُهُمْ خُلْقاً

؛ كسى كه داراى حسن خلق برترى است، ايمانش از همه كاملتر است». [٣]

معمولًا انسان مايل است وسيله سنجشى براى مقدار ايمان و اعتقاداتش داشته باشد. و دوست دارد برترين مؤمنان را بشناسد. حديث فوق ملاك و معيار مناسبى براى اين دو منظور است.

٤. ما همه مشتاق بهشتيم، و بدنبال عواملى هستيم كه ما را به بهشت رهنمون گردد.

در روايت زير به دو سبب از اسباب ورود به بهشت، كه بيشترين عامل ورود انسان‌ها

[١]. ميزان الحكمه، ج ٣، حرف الخاء، باب ١١١١، ح ٥٠٥٩ و كنزالعمّال، ح ٥٢١٧.

[٢]. ميزان الحكمه، ج ٣، حرف الخاء، باب ١١٠١، ح ٥٠١٥.

[٣]. همان مدرك، باب ١١٠٣، ح ٥٠٢٤.