« «إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَاهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهُ بَسْطَةً فِى الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ وَاللَّهُ يُؤْتِى مُلْكَهُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ»؛ خداوند او را بر شما برگزيده، و او را در علم و (قدرتِ) جسم، وسعت بخشيده است، خداوند، ملكش را به هر كس بخواهد مى‌بخشد، و احسان خداوند وسيع است».

يعنى شرايط لازم براى رهبرى عمدتاً دو چيز است: «دانايى و توانايى»، «علم و قدرت» نه «پول و ثروت». آنها عليرغم ميل باطنى فرماندهى طالوت را پذيرفته، و در سايه علم وقدرت و تدبير طالوت، بر دشمن ديرينه خود پيروز شدند.

طبق آنچه از آيات مذكور استفاده مى‌شود، شايسته‌ترين فرد براى زمامدارى مسلمين كسى است كه از همه قدرتمندتر و عالم‌تر باشد؛ شخصى كه برترى علمى و جسمى خويش را عملًا براى همه ثابت كرده باشد. اكنون براى يافتن كسى كه در بين اصحاب پيامبر صلى الله عليه و آله واجد اين دو ويژگى باشد تاريخ را ورق مى‌زنيم. هنگامى كه جنگهاى پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله را بررسى مى‌كنيم، قدرتمندتر از جوانى خوشنام و دلاور بنام على عليه السلام نمى‌يابيم. تا آنجا كه هنگامى كه على عليه السلام در جنگ احزاب در مقابل عمروبن عبدود قرار گرفت، پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله رويارويى آنها را تقابل اسلام و كفر تعبير كرد، و پس از پيروزى رؤيايى، و شيرين على عليه السلام، تلاش و موفقيّت آن حضرت را برتر از عبادت و پرستش جن و انس دانست، [١] چرا كه مبارزه على عليه السلام اسلام را نجات داد. در جنگهاى ديگر، از جمله جنگ خيبر، بدر، احد و ساير نبردهاى مسلمين نيز شجاعت على عليه السلام عامل مهمّى در پيروزيهاى مسلمين بود. بنابراين شكى نيست كه حضرت على عليه السلام قدرتمندترين فرد مسلمان در بين اصحاب و ياران پيامبر صلى الله عليه و آله بود، هر چند در سنين جوانى قرار داشت و از نظر مالى تهيدست بود.

و امّا از نظر علم و دانايى، تنها به ذكر دو روايت از منابع اهل سنّت قناعت مى‌كنيم.

توجّه كنيد:

[١]. بحارالانوار، ج ٣٩، ص ٢.