سوگندهاى پر بار قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨٨ - سوگند اوّل پنج ستاره معروف

مسافت حركت آنها مشاهده نمى‌شود، و لذا انسان تصور مى‌كند كه ثابتند.

نتيجه اينكه منظور از خنّس در سوگند اوّل ستارگان پنجگانه منظومه شمسى است كه با چشم عادى ديده مى‌شود. و آنها عبارتند از: عطارد، مريخ، مشترى، زهره و زحل.

خنّس، جوار و كنّس:

«خنّس» جمع خانس (طبق آنچه در مجمع البيان آمده) به معناى پنهان شونده است. و از آنجا كه ستاره‌ها در شب آشكار شده و در روز بر اثر نورآفتاب پنهان مى‌شوند به آنها خنّس گفته شده است.

«جوار» جمع جاريه به معناى حركت و سير كردن است. اگر آسمان را به اقيانوسى تشبيه كنيم، ستاره‌هاى پنجگانه همچون كشتى‌هايى است كه بر سطح اين اقيانوس در حركت است.

اين كلمه در حقيقت اشاره به يكى از معجزات علمى قرآن است. زيرا هيأت بطلميوس هنگام نزول آيات قرآن بر قلب مبارك پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله بر سراسر محافل فلكى جهان حكومت مى‌كرد، و تا هزار سال اين حكومت ادامه داشت، تا اينكه در عصر گاليله و با اكتشافى كه او كرد خطّ بطلانى بر آن كشيده شد. هيئت بطلميوس معتقد بود كه تمام ستارگان در دل يك فلك بلورين قرار گرفته و بر سقف آن فلك چسبيده‌اند. و هيچگونه حركتى بطور مستقل ندارند، بلكه اين فلك بلورين است كه حركت مى‌كند. امّا قرآن مجيد در آيه فوق سخن از حركت استقلالى ستاره‌ها مى‌گويد، و صدها سال قبل از گاليله هيئت بطلميوس را باطل كرده است.

خداوند متعال در آيه ٤٠ سوره يس نيز به اين معجزه علمى اشاره كرده است:

« «لَا الشَّمْسُ يَنْبَغِى لَهَا أَنْ تُدْرِكَ الْقَمَرَ وَلَا اللَّيْلُ سَابِقُ النَّهَارِ وَكُلٌّ فِى فَلَكٍ يَسْبَحُونَ»؛ نه خورشيد را سزاست كه به ماه رسد، و نه شب بر روز پيشى مى‌گيرد؛ و هر كدام در مسير خود شناورند».