سوگندهاى پر بار قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨٠ - نماز شب در روايات
و شب نمادى از ظلمت و تاريكى است. بنابراين، خداوند در حقيقت به نظام نور و ظلمت سوگند ياد كرده است. و اين دو از نعمتهاى پروردگار است؛ هم نور و هم ظلمت؛ زيرا اگر ظلمت نباشد نور قابل استفاده نخواهد بود.
خداوند متعال بر ضرورت وجود نور و ظلمت در زندگى بشر تأكيد كرده، و در آيات ٧١ تا ٧٣ سوره قصص تعبيرات زيبايى در مورد آن به كار برده است.
« «قُلْ أَرَأَيْتُمْ إِنْ جَعَلَ اللَّهُ عَلَيْكُمُ اللَّيْلَ سَرْمَداً إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ مَنْ إِلَهٌ غَيْرُ اللَّهِ يَأْتِيكُمْ بِضِيَاءٍ أَفَلَا تَسْمَعُونَ* قُلْ أَرَأَيْتُمْ إِنْ جَعَلَ اللَّهُ عَلَيْكُمُ النَّهَارَ سَرْمَداً إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ مَنْ إِلَهٌ غَيْرُ اللَّهِ يَأْتِيكُمْ بِلَيْلٍ تَسْكُنُونَ فِيهِ أَفَلَا تُبْصِرُونَ* وَمِنْ رَّحْمَتِهِ جَعَلَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ لِتَسْكُنُوا فِيهِ وَلِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ»؛ بگو: «به من خبر دهيد اگر خداوند شب را تا قيامت بر شما جاويدان سازد، آيا معبودى جز خدا مىتواند براى شما روشنايى بياورد؟! آيا نمىشنويد؟!» بگو: «به من خبر دهيد اگر خداوند روز را تا قيامت بر شما جاويدان كند، كدام معبود غير از خداست كه شبى براى شما بياورد تا در آن آرامش يابيد؟ آيا نمىبينيد؟!» و از رحمت اوست كه براى شما شب و روز قرار داد تا هم در آن آرامش داشته باشيد. و هم براى بهرهگيرى از فضل خدا تلاش كنيد. و شايد شكر نعمت او را بجا آوريد».
اينكه خداوند مىفرمايد: «و شايد شكر نعمت او را بجا آوريد» معلوم مىشود كه نور و ظلمت هر كدام در جاى خود نعمت است، كه شايسته شكر و قدردانى است.
جالب اينكه خداوند اين دو نعمت را در سراسر كره خاكى بطور عادلانه و مساوى تقسيم كرده است، يعنى در سراسر كره زمين همه مردم ساليانه شش ماه شب و شش ماه روز دارند؛ هر چند شبها و روزهاى فصول مختلف سال از جهت كوتاهى و بلندى متفاوت است. مثلًا در نقطه ٩٠ درجه قطب، يك روزِ شش ماهه و يك شبِ شش ماهه دارند! از اين نقطه به سمت پايينتر تا نقطه ٦٧ درجه (يعنى نقطه ٩٠ تا ٦٧ درجه) مقدار شب و روزها به هم مىخورد، بعضى مناطق روز و شب يك ماه است، و بعضى مناطق روز آن به اندازه نصف ماه و شب آن نيز معادل نصف ماه است. از نقطه