عبادتگاهى كه از زمان حضرت آدم عليه السلام محل عبادت عابدان بوده، وتا قيام قيامت خواهد بود. واقعاً هنگامى كه انسان در گوشه‌اى از مسجدالحرام مى‌نشيند، و به خانه كعبه مى‌نگرد، و تاريخ گذشته را بخاطر مى‌آورد، كه هزاران پيامبر و پيروانشان برگرد اين خانه چرخيده‌اند، پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله و حضرت صديقه طاهره و ائمّه دوازده‌گانه عليهم السلام و اصحاب و ياران باوفاى پيامبر بر دور آن طواف نموده‌اند، و او اكنون مى‌خواهد قدم جاى قدمهاى آنان بگذارد، و اشواط هفتگانه طواف را بجا آورد، انسان با اين تفكّر و انديشه، در پوست خود نمى‌گنجد، و لذّتى زايد الوصف سراسر وجودش را فرا مى‌گيرد. آيا شايسته نيست به چنين شهرى با اين قدمت قسم ياد شود؟

٢. ممكن است خداوند متعال به خاطر اهميّت بنيانگذار خانه كعبه، حضرت شيخ الانبيا ابراهيم خليل عليه السلام به شهر مكّه قسم خورده باشد. عظمت معمار و بنّاى اين معبد قديمى موجب شده كه خداوند متعال به آن سوگند ياد كند.

٣. از آنجا كه دحوالارض در شهر مكّه رخ داده، و بخاطر اهميّت اين حادثه اين شهر مقدّس جايگاهى ويژه يافته، خداوند به آن سوگند ياد كرده است.

سؤال: دحوالارض چيست؟

پاسخ: دحوالارض از نظر معناى لغوى به معناى كشيده شدن زمين است. و منظور از آن در اينجا اينكه: كره زمين در ابتداى خلقت و هنگامى كه از ساير كرات جدا شد، تحت بارش بارانهاى شديد و سيلابى قرار گرفت. پس از سپرى شدن اين دوران، و قطع بارانهاى سيلابى، آبهاى موجود بر روى كره زمين كه سراسر آن را فرا گرفته بود و هيچ نقطه خشكى روى آن ديده نمى‌شد، تدريجاً در سوراخها و گودالهاى زمين فرو رفت، و آهسته آهسته زمين از زير آب خارج شد. اوّلين نقطه كره زمين كه از زير آب خارج شد، شهر مكّه و مخصوصاً محلّ خانه كعبه بود. [١] بدين جهت خداوند به اين‌

[١]. اين حادثه مهم روز بيست و پنجم ذى القعده رخ داد. بدين جهت در اين روز نسبت به روزه گرفتن، ذكر وياد خدا را به صورت دسته جمعى گفتن، و نماز و دعاى خاص اين روز را بجا آوردن، سفارش شده است. شرح اين اعمال را در كتاب مفاتيح نوين، ص ٧٩٣، مطالعه فرماييد.