بررسى طرق فرار از ربا - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٢ - دليل دوم قول مشهور روايات خاصّه

آن جنس را بخريد كه بعد از خريد، او حاضر است با مثلا ١٠% سود آن را از شما خريدارى كند.

٢- عينه به معناى معامله نسيه است و ظاهرا بيشتر موارد استعمال آن به همين معنى است.

در روايات فوق شخصى معامله‌اى به صورت نسيه انجام داده است، سپس در موقع پرداخت بدهى نتوانسته بدهى خود را بپردازد، به همين جهت دست به حيله فرار از ربا زده است.

به هر حال دلالت روايت خوب است و امام عليه السّلام راه فرار از ربا را در اين روايت امضا كرده است؛ مگر اين كه بگوئيم مورد روايت حالت اضطرار بوده است؛ يعنى، چون بدهكار هيچ راهى براى پرداخت بدهى و تمديد مهلت، جز استفاده از اين حيله شرعى نداشته، امام عليه السّلام آن را اجازه داده است؛ در اين صورت روايت مخصوص حال اضطرار مى‌شود.

٤- شيخ طوسى رحمة اللّه از احمد بن محمّد، از ابن ابى عمير از محمّد بن اسحاق بن عمّار نقل مى‌كند كه وى مى‌گويد: «قلت لأبي الحسن عليه السّلام يكون لى على الرّجل دراهم فيقول اخّرنى بها و أنا اربحك، فابيعه جبّة تقوّم علىّ بالف درهم، بعشرة آلاف درهم، او قال: بعشرين الفا و اؤخّره بالمال، قال: لا بأس. و رواه الكلينى عن محمد بن يحيى عن احمد بن محمد؛ به امام كاظم عليه السّلام عرض كردم: شخصى مقدارى به من بدهكار است و مى‌گويد: مدّت طلب خود را تأخير بينداز! آيا براى من جايز است لباسى كه قيمت آن هزار