بررسى طرق فرار از ربا - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٢ - مثالهاى حيله رباى قرضى
آيا اين تغيير نام باعث تغيير مفهوم رباست؟ آن هم جاى تأمّل است.
٥- گاهى سود و بهره را در مقابل مسائل جنبى مىگيرند؛ مثلا در بعضى از صندوقهاى ظاهرا قرض الحسنه، وقتى وام را مىپردازند كلّ سود مورد نظر را به عنوان قيمت دفترچه اقساط از وامگيرنده مىگيرند، يعنى مشكل ربا را در قالب يك وام و يك معامله صورى حل مىكنند!
٦- ششمين راه فرار از ربا را فروش اسكناس مطرح كردهاند؛ چون اسكناس از اشياء شمردنى است، نه وزنكردنى يا كيل كردنى (مكيل و موزون نيست)، و مىدانيم رباى معاملاتى در اشياء شمردنى جارى نيست. بنابراين فروش اسكناس به اسكناس، و لو به مقدار بيشتر، اشكالى ندارد! بر خلاف درهم و دينار كه معامله هر يك از آنها با همجنس خود با تفاضل اشكال دارد؛ چون اين دو، جزء موزون (به خاطر اين كه طلا و نقره وزنكردنى است) محسوب مىشود، نه جزء معدود.
بنابراين، كسى كه قصد پرداخت وام ربوى دارد، براى فرار از ربا، مىگويد: يك صد هزار تومان اسكناس نقد را به يك صد و بيست هزار تومان اسكناس نسيه، كه مثلا يك سال ديگر تحويل بدهى به تو مىفروشم!
آيا اسكناس واقعا مىتواند به صورت متاع مورد معامله قرار گيرد، يا اسكناس صرفا ثمن و بهاى جنس است؟ اين نيز جاى تأمّل دارد.