آفريدگار جهان - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣٣ - چگونه تلمبه كار مىكند؟

چگونه تلمبه كار مى‌كند؟

كارهاى اساسى قلب را مى‌توان در دو قسمت زير خلاصه كرد:

١. پس از آنكه خون، پاكيزه و تصفيه شد، در اثر حركت‌هاى مخصوص حفره‌هاى فوقانى، به وسيله سياهرگ‌هاى شش، وارد دهليز چپ (تحويلدار قلب) مى‌شود؛ حفره مزبور (دهليز چپ) به وسيله انقباض و جمع شدن با باز شدن دريچه، خون محتوى خود را به حفره پايين (بطن چپ) خالى مى‌كند و بطن چپ نيز (وكيل خرج قلب) در اثر انقباض شديد، خون را به وسيله لوله بزرگى به نام سرخرگ آئورت، با فشار تمام به داخل شريان‌ها و مويرگ‌هاى بدن مى‌فرستد و به اين وسيله، خون در لوله‌هاى پرپيچ و خم و باريك بدن به راه افتاده و عادلانه در تمام قسمت‌هاى بدن تقسيم مى‌گردد.

اينجاست كه رازِ بزرگى و استحكام بطن چپ نيز روشن مى‌شود، زيرا بطن چپ، بايد در يك انقباض، با فشار زياد، سيل خون را به تمام نقاط بدن برساند. به همين خاطر بايد ساختمان آن نيز از جهت استحكام و ظرفيّت متناسب با اين وضع باشد، يعنى ديواره‌هايش محكم باشد تا هنگام انقباض، بتواند فشار بيشترى را تحمّل كند و حجمش هم بيشتر باشد تا در هر مرتبه مقدار زيادى خون در رگ‌ها به جريان افتد. [١]

[١]. سرعت خون در سياهرگ‌ها (رگ هايى كه خون را به قلب باز مى‌گردانند) نصف سرعت خون در سرخرگ‌هاى مشابه آن مى‌باشد. از جمله عواملى كه خون را در سياهرگ‌ها به جريان مى‌اندازد و در بازگشت آن به قلب مؤثّر مى‌باشد عبارتنداز:

الف) انقباض بطن چپ‌

ب) فشار مخصوص قفسه سينه‌

ج) فشار ناحيه شكم در هنگام دم زدن‌

د) فشار واكنش قلب‌

ه) ضربان سرخرگ‌ها

و) جاذبه زمين براى قسمت‌هاى بالاى بدن‌

ز) انقباض و انبساط ماهيچه‌هاى پاها

ح) دريچه‌هاى لانه كبوترى رگهاى پا

ولى علّت اصلى، همان انقباض بطن چپ قلب مى‌باشد.