آفريدگار جهان - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١٧ - اعمال حياتى سلّولها

اعمال حياتى سلّول، عبارت است از:

تغذيه، هضم، جذب، دفع، پاسخ به تحريك‌ [١] و توليد مثل.

در ابتدا سلّول براى اينكه موادّ غذايى مورد نياز محيط خود را قابل جذب نمايد، مادّه‌اى به نام «دياستاز» از خود ترشّح كرده و آنها را در خارج، هضم مى‌نمايد و سپس موادّ غذايى هضم شده را به داخل جذب نموده و زوايد را كه در حقيقت، حكم مدفوع حيوانات پر ياخته را دارد، از خود بيرون مى‌دهد.

قسمتى از موادّ جذب شده به مصرف تأمين انرژى و حرارت سلّول رسيده و قسمت ديگر به صورت تركيبات مختلف در رشد سلّول به كار مى‌رود. [٢] سلّول در اثر تغذيه و رشد به مرحله‌اى مى‌رسد كه ديگر نمى‌تواند از آن حد تجاوز كند، در اين زمان است كه توليد مثل سلّول از راه تقسيم انجام مى‌گيرد و يك سلّول به دو سلّول زنده تبديل گرديده، هر كدام از آن دو، به طور جداگانه به فعّاليّت حياتى خود ادامه مى‌دهد.

اكنون ملاحظه كنيد كه يك سلّول با اين ظرافت و كوچكى- كه اين همه نكات و دقايق نظم و اسرار شگفت‌انگيز در وجود آن نهفته است- هرگز مى‌تواند معلول تصادف و علل فاقد شعور طبيعى باشد؟! براستى اگر در جهان، موجودى به جز يك سلّول وجود نداشت، همان كافى نبود كه وجود يك قدرت و عقل با هدفى را ثابت كند؟

آرى، هر سلّول از سلّول‌هاى بدن انسان، يك نشانه به حق، يك دليل خداشناسى‌

[١]. قابليّت تحريك در سلّول‌ها مختلف است، زيرا هر كدام از انواع سلّول‌ها در مقابل عوامل محرّك، يك نوع مخصوصى از عمل و عكس العمل را از خود نشان مى‌دهند. به عنوان مثال: عكس العمل در سلول‌هاى ماهيچه‌اى به صورت انقباض و انبساط و در ياخته‌هاى غدّه‌اى به صورت ترشّح و در سلّول‌هاى عصبى به صورت هدايت انجام مى‌گيرد.

[٢]. عمل توليد انرژى را در سلول «كاتابوليسم» و مادّه سازى را «آنابوليسم» و مجموع اعمال و تغييراتى را كه‌روى موادّ غذايى دريافت شده از خارج مى‌گيرد، «متابوليسم» مى‌نامند.