دانشنامه احاديث پزشكى - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٢٥ - ب پرخورى

ح تلبينه‌

٧١٢. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله‌ درباره كسى كه به بيمارى بى‌اشتهايى گرفتار آمده بود: بر شما باد [خو ردن‌] تلبينه.[١] آن را به وى [جرعه جرعه‌] بخورانيد، كه سوگند به آن كه جانم در دست اوست، شكم هر يك از شما را چونان مى‌شويد كه كسى با آب، چرك را از صورت خويش، فرو بشويد.

ر. ك: ج ١، ص ٢٧٧ (آنچه از كژدهانى ايمنى مى‌دهد). ج ٢، ص ٣٣٣ (آويشن). ج ٢، ص ٤١٥ (سنجد). ج ٢، ص ٤٦٣ (شفا جُستن با شير گاو/ ح ١٩٧٠).

٧/ ٢ ٤ آنچه به معده زيان مى‌رساند

الف بدگوارى‌

٧١٣. امام صادق عليه السلام: هر دردى از بدگوارى (سنگين‌خوارى) است، مگر تب، كه به خودى خود به بدن در مى‌آيد.

٧١٤. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: سنگينى معده (بَرَده)،[٢] ريشه هر بيمارى‌اى است.

ب پُرخورى‌

٧١٥. امام على عليه السلام: اى كميل! مبادا معده‌ات را از خوراك، سنگين كنى. در آن، جايى براى آب و جايى براى باد وا گذار و هنگامى كه هنوز به خوردن اشتها دارى، از غذا خوردن دست بكش، كه اگر چنين كنى، غذا را گوارا خواهى‌

يافت؛ چه، تندرستى، از كم خوردن و كم آشاميدن است.

[١] تلبينه، نوعى آش است كه از سبوس، شير و عسل درست مى‌شود. براى توضيح بيشتر، ر. ك: ج ١، ص ٢٣٥( تَلبينه).

[٢] بَرَده، همان بدگوارى يا سنگينى غذاها بر معده است. از آن رو، اين بيمارى چنين نام گرفته كه معده را سرد مى‌كند و سبب مى‌شود شخص نتواند غذا را گوارا حس كند.