مبدا شناسى

مبدا شناسى - کریمی، جعفر - الصفحة ٨٥

درس يازدهم: قدرت خداوند يكى ديگر از صفات آفريدگار جهان، «قدرت» و يكى از نام‌هاى او «قادر» است.
راغب اصفهانى مى‌گويد: «قدير- از مادّه قدرت- به‌معناى كسى است كه هر چه اراده كند به مقتضاى حكمت انجام مى‌دهد، نه كمتر و نه بيشتر. و به همين جهت، اين صفت، جز درباره خداوند به كار نمى‌رود و صفت قدرت به صورت مطلق، تنها در مورد او جايز است و هرگاه در مورد غير او به كار رود، بايد محدود و مقيّد گردد چرا كه غير خدا اگر از جهتى قادر باشد، از جهتى عاجز و ناتوان است.» «١» حضرت على (ع) مى‌فرمايد:
كُلُّ قادِرٍ غَيْرُهُ يَقْدِرُ وَ يَعْجِزُ «٢» هر قادر و توانايى غير او (در بعضى امور) توانا و (در بعضى ديگر) ناتوان است.
بنابراين، «قدرت» در مورد فاعلى كه كار خود را با اراده و اختيار خويش انجام دهد، گفته مى‌شود و خداوند همچنان كه بالاترين قدرت‌ها را دارد، از يك سو، كامل‌ترين مراتب اختيار را دارد و هيچ عامل و نيرويى نمى‌تواند او را براى انجام كارى تحت فشار قرار دهد و يا مغلوب خويش سازد. و از سوى ديگر، قدرت را براساس «حكمت» به كار مى‌برد و خداى حكيم جز كار حكيمانه و شايسته انجام نمى‌دهد. «٣»