مبدا شناسى

مبدا شناسى - کریمی، جعفر - الصفحة ١١١

آيا آنان رحمت پروردگارت را تقسيم مى‌كنند؟ ما معيشت آنها را در حيات دنيا در ميانشان تقسيم كرديم و بعضى را بر بعض برترى داديم تا يكديگر را مسخّر سازند (و با هم تعاون نمايند.)
حضرت على (ع) فرمود:
لا يَزالُ النَّاسُ بِخَيْرٍ ما تَفاوَتُوا فَاذَا اسْتَوَوْا هَلَكُوا «١» مردم همواره در مسير خير و خوبى هستند تا وقتى كه تفاوتى در ميانشان باشد. پس هرگاه همه مساوى شوند، هلاك خواهند شد.
٢- ناسازگارى شرور با عدل الهى‌ چرا در عالم، فنا و نابودى وجود دارد؟ نقص‌هايى از قبيل عجز، جهل، ضعف و فقر براى چيست؟ چرا آفت‌ها، بلاها و مصيبت‌هايى كه سبب نيستى و درد و رنج مى‌شود، وجود دارد، در حالى‌كه عدالت آن است كه لوازم تكامل موجودات به آنها داده شود؟
پاسخ‌ براى رسيدن به پاسخ كامل و روشن درباره سؤالات مزبور، بايد نكات زير مورد توجه قرار گيرد:
الف- در تعيين خير و شرّ، نبايد عجولانه قضاوت كرد: ملاك خير يا شرّ بودن چيزى نبايد تشخيص ابتدايى عقل ما باشد كه اگر موافق ميل ما بود، خير و اگر برخلاف طبع ما بود، آن را شرّ بدانيم؛ زيرا چه‌بسا وجود برخى چيزها با نظر سطحى، شرّ جلوه كند اما پس از دقّت عقل و بررسى آثار و خصوصيات آن، پى ببريم كه خير است. تمامى اسرار هستى براى بشر كشف نشده و دانستنى‌هاى او محدود است. از اين رو، عقل بشر نمى‌تواند احاطه كاملى به تمامى ابعاد موضوع حكم خود پيدا كند و حكم قطعى صادر نمايد. به عنوان نمونه، تحمّل مشكلات جنگ و كشته و زخمى‌شدن ممكن است در نظر ابتدايى، شرّ محسوب گردد و بهره‌گيرى از مال و ثروت و لذّت‌هاى دنيايى، خير شمرده شود، اما با تفكّر بيشتر، روشن مى‌شود كه كاميابى موقّت در صورتى‌كه عواقب خطرناك داشته باشد،